خويشاند ، بر خلاف آنچه در كتاب خدا آمده است . « 9 » [ 25 ] با وجود پيشوايان صالحى كه در ميان اصحاب موسى ( ع ) بودند فرقهاى هم بودند كه خدا را كفران مىكردند . اين اختلاف ميان پيروان پيامبران پس از ايشان از حقايقى است كه تاريخ به آن تصريح كرده است و قرآن از آن ياد كرده تا فرق ميان خطهاى مختلف مشخص گردد و معلوم شود كه آنچه از سوى خداست ثابت و برقرار مىماند و در روز رستاخيز خودنمايى مىكند .
«
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
- هر آينه پروردگار تو در روز قيامت در آنچه اختلاف مىكردند ميانشان داورى خواهد كرد . » شناخت انسان از وجود محكمهء عادلهاى كه به حق قضاوت خواهد كرد خود عاملى است براى نيرو بخشيدن به نيروى عقل او در برابر / 237 وسوسههاى شهوت و دمدمههاى شيطان رجيم .
[ 26 ] اما سبب اختلاف بعد از رسولان ، چنان كه قرآن در موضع ديگرى اشارت كرده است همانا اهواء است و مصالح شخصى . زيرا خداى تعالى مىفرمايد :
« مردم يك امت بودند . پس خدا پيامبران بشارت دهنده و ترساننده را بفرستاد و بر آنها كتاب بر حق نازل كرد ، تا آن كتاب در آنچه مردم اختلاف دارند ميانشان حكم كند . ولى كسانى كه كتاب بر آنها نازل شده و حجتها آشكار گشته بود از روى حسدى كه نسبت به هم مىورزيدند در آن اختلاف كردند » . « 10 » در اين آيه امت اسلامى را از اختلاف منع كرده و همهء ما را فرا خوانده كه به تاريخ نظر كنيم تا سرنوشت امتهايى را كه در دين خدا اختلاف كرده و از روش سالم منحرف شدهاند بدانيم . و تأكيد مىكند كه هم چنان كه در آخرت ميانشان
هامش
( 9 ) - همان منبع ، ص 167 ، به نقل از كتاب كافى ؛ ج 1 ، ص 168 .
( 10 ) - البقرة / 213 .