خدا نشر آن نعمت است و هدايت مردم است به آن . كه گفتهاند :
زكات علم پراكندن علم است . « 8 » و شكر جاه منزلت بذل آن است به نيازمندان .
زكات مال بخشش آن است .
شكر نعمت نيرومندى كوشش براى تحقق اهداف بزرگ و متعالى است چون اقامهء حكم در زمين به وسيله جهادى همه جانبه است .
«
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ
- هر آينه لقمان را حكمت داديم و گفتيم كه خدا را سپاس گوى . » بذل نعمت در جاهايى كه خدا معين كرده شكر آن نعمت است . / 142 و آن سبب نمو نعمت مىشود . از حكمت خداست كه آسمان زمين مزروع را بيش از زمين باير سيراب مىكند و اين كه هر كس عضلاتش را بيشتر به كار گيرد بيش از ديگران عضلاتش نمو مىكند و كسى كه بيشتر كتاب بخواند عقل و فكرش بيشتر نمو مىكند . كسى كه از نعمت استفاده نكند يا آن را در جاهايى كه خدا معين كرده به كار نبرد مسلما در نزد او رشد نمىكند و به صورت زيان در خواهد آمد . مثل كسى كه علم را در راه فخر و مباهات صرف كند و مال را در راه لهو و لعب .
«
وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ
- هر كه سپاس گويد به سود خود سپاس گفته . » زيرا آن كه نيازمند سپاس است انسان است نه خدا كه بىنياز است .
شكرگزارى شامل مردم هم مىشود ولى در هدفى محدود ، آن هم بايد تنها براى خدا باشد و طلب خشنودى او . اين گونه شكرگزارى نفعش باز هم به انسان باز مىگردد ، زيرا شكر سبب افزونى نعمت است كه « اگر شكر كنيد بر نعمت شما خواهم افزود » ( ابراهيم / آيه 7 ) .
«
وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
- و هر كه ناسپاسى كند ، خدا بىنياز و
هامش
( 8 ) - بحار الانوار ، ج 78 ، ص 247 .