فلزات و احجار كريمه و ديگر نيازمنديهاى بشر .
آيا همهء اينها در اثر قدرت بارى تعالى و اتقان صنعت او نيست .
«
وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ
- و از هر گونه جنبندهاى در آن بپراكند . » / 134 از آيه مستفاد مىشود كه هر نوع ممكن و مناسب از ستوران خلق شده ، اعم از خرد يا كلان . بعضى مىپرند بعضى راه مىروند بعضى مىخزند و بعضى بر پاهاى خود حركت مىكنند برخى در خشكى هستند و برخى در روى دريا يا اعماق آن . از حضرت امام رضا ( ع ) پرسيدند چرا خداى تعالى حيوانات را به انواع مختلف آفريده است نه يك نوع واحد ؟ حضرت فرمودند : تا مردم نپندارند كه او عاجز است . هيچ صورتى در وهم ملحد پديد نمىآيد مگر آن كه خدا همانند آن مخلوقى آفريده است . « 5 » آرى امام در پاسخ فرمودند تا كسى نگويد اگر قادر بود فلان جور يا فلان گونه مىآفريد . آيا كسى كه داراى چنين قدرتى باشد مىتوان گفت : كه خلف وعده مىكند . آرى ما به صدق وعدههاى الهى يقين داريم از اين رو مىكوشيم تا به راه مستقيمى كه براى ما معين كرده است قدم برداريم . و اين همان چيزى است كه ما را به احسان و انفاق در راه خدا وا مىدارد .
آيه هم چنان به بيان آثار قدرت خداوندى ادامه مىدهد :
«
وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ
- و از آسمان آب فرستاديم و در زمين هر جفت گياه نيكويى رويانيديم . » آرى ، زندگى هر جزئى جزء ديگر را كامل مىسازد و هر جزء به جزء ديگر نيازمند است و اين / 135 حكمت بالغهء خداوندى است كه مىداند هر چيز براى چه كارى مناسب است .
[ 11 ] سپس به تحدى و محاجه با بتان مىپردازد :
«
هذا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِي ما ذا خَلَقَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ
- اين آفرينش خداست پس به من بنماييد آنها كه غير او هستند چه آفريدهاند . »
هامش
( 5 ) - علل الشرائع ، ج 1 ، ص 14 .