«
خَلَقَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها
- آسمانها را بىهيچ ستونى كه ببينيد بيافريد . » و اين از چيزهايى است كه اعتماد ما را به وعدهء خداى تعالى مىافزايد اين آسمان پهناور را بيافريد و چون سقفى بر سر ما بداشت ، بدون هيچ ستونى كه ما توانيم ديد . در حديث آمده است كه :
« آسمان ستونهايى دارد ولى شما آنها را نمىبينيد » . « 4 » بعضى گفتهاند : مقصود از ستون همان قوهء جاذبهاى است كه آسمان را و هر چه در آن هست به قدرت و حكمت خدا برپاى نگهداشته است .
و چون به زمين مىنگريم تجليات صفات بارى تعالى را احساس مىكنيم .
/ 133 «
وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ
- و بر روى زمين كوهها را بيفكند تا نلرزاندتان . » كوهها توازن زمين را حفظ مىكنند و آن را از حركت و جنبش باز مىدارند كوهها را « رواسى » خواند به سبب شباهت آنها به « المرساة » يعنى آن جا كه كشتيها پهلو مىگيرند . كوهها كه در زير زمين همه به هم پيوستهاند به مثابهء زرهى از سنگ هستند كه زمين را از لرزشهاى صعب نگه مىدارند . اگر كوهها نباشند زمين به صورت الاكلنگى در مىآيد و اين در اثر تراكم گازها در درون قسمت وسط كره كه از خاك است . زلزلهها و انفجار آتشفشانها از آن است .
از سوى ديگر اگر سنگينى كوهها نباشد جاذبهء قمر زمين را هم محكوم قوهء جزر و مد مىكند . همچنين اعتدال هوا هم بسته به وجود كوههاست اگر كوهها نبودند زمين را يا سرماى كشنده بود و يا گرماى طاقت فرساى ، و بادهاى سخت وزنده هم چنان كه در بيابانها مىوزند در سراسر زمين مىوزيدند و زندگى مردم را تباه مىكردند .
كوهها منابع آب زمين هستند درون آنها مخازن آب است . و نيز معادن انواع
هامش
( 4 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 195 .