حرّاً لئلّا يشغله خدمة السيد عن وظايف الإمامة . . . .
فهذه الصفات التي هي الثمان أو الخمس شروط معتبرة في الإمامة بالإجماع ؛ « 1 »
نظر جمهور بر آن است كه آن كسى مستحق امامت است كه در اصول و فروع مجتهد باشد تا بتواند امور دين را بر عهده بگيرد و قادر بر اقامهء برهان ، دليل ، حجّت و حل شبهه در عقايد دينى باشد . همچنين وى در پيشآمدها و احكام وقائع چه براساس نص و يا به واسطه استنباط احكام قدرت فتوا داشته باشد ، چرا كه مهمترين هدف امامت حفظ اعتقادات و حل اختلافات و پايان دادن به نزاع و خصومتهاست و انجام اين امور بدون شرط مذكور امكان پذير نخواهد بود .
[ همچنين امام بايد ] در جنگ و صلح و آماده سازى لشكريان و حفظ مرزها داراى رأى قوى ، بصيرت و تدبير باشد تا بتواند امور مملكت را اداره كند .
[ و نيز بايد ] شجاع و داراى قوت قلب باشد تا بتواند از حريم اسلام و بلاد مسلمين با ثبات قدم در معركهء جنگ محافظت كند . . . .
برخى گفتهاند در امامت اين سه ويژگى شرط نيست ، زيرا در زمان كنونى همهء اين شروط در هيچ يك از پيشوايان وجود ندارد و اگر اين چنين باشد ، يا نصب شخصى بدون اين ويژگىها واجب است كه در اين صورت گذاشتن اين شروط بيهوده خواهد بود ؛ زيرا امامت بدون اين شرايط تحقق يافته است .
و يا اين كه نصب كسى با چنين شرايطى واجب است كه اين نيز تكليف مردم است به امرى فراتر از توان آنان .
اگر بگوييم كه هيچكدام از اين دو واجب نيست ، در اين صورت گذاشتن اين شروط
هامش
( 1 ) . المواقف : 3 / 586 - 587 ؛ شرح المواقف : 8 / 349 - 350 .