را با عين همان مال خريدارى كرده باشد . اما اگر به ثمن كلى و در ذمه خريدارى كرده باشد و پول آن را بعنوان وفاى به ثمن و اداء دين پرداخت كرده باشد ، حج مذكور صحيح است و براى نائب همين مقدار كافى است كه نيّت كند آنچه كه از ميّت به هنگام فوت ، مطلوب بوده است را انجام مىدهد ، كه اگر حجة الاسلام بر ذمّهء او بود ، از طرف او حجة الاسلام واقع مىشود ، و اگر حج مستحبّى بود از طرف او واقع خواهد شد ، و اللَّه العالم .
( 157 )
در فرض سؤال قبلى ، آيا پيش از فوت بر او واجب است كه حج را بار ديگر بجا آورد ؟
[ جواب ]
باسمه تعالى : اگر پس از انجام دادن همهء مناسك حج ، براى او شك و ترديد پيش آمد اعتنائى به شك خود نكند و اعاده كردن آن بر او لازم نيست .
و اگر شك او در آغاز اعمال حج بود ، در اينجا دو حالت دارد : حالت اول : آن چه كه در دست اوست يقين ندارد كه حقّ شرعى قبلًا به آن تعلق گرفته است كه در اينجا بنا بر عدم تعلّق حق شرعى مىگذارد . حالت دوم :
يقين دارد كه حقّ شرعى بدان تعلّق گرفته است ، اما يقين به ادا و پرداخت آن ندارد و در اين حالت لازم است كه آن را ادا نمايد سپس آن را در مناسك و اعمال حج هزينه كند . و در هر حال ، حكم شرعى خريدن لباس احرام و قربانى با پولى كه خمس بدان تعلق گرفته است ، در جواب سابق بيان شد ، و اللَّه العالم .