[ 130 ] آرزوى جاودانه ماندن يا تصور محض آن انسان را به سركشى و طغيان برمىانگيزد ، و به همين سبب قوم عاد خانههاى خود را بر بالاى بلنديها مىساختند ، و به ساختن كاخهاى بزرگ مىپرداختند و به اين كار مغرور مىشدند و تكبّر پيدا مىكردند ، و نيروهاى خود را براى فرو نشاندن خشم خويش ضد پيرامونيان خود به كار مىگرفتند ؛ و خداوند متعال گفت :
«
وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ
- و هنگامى كه خشمگين مىشويد ، ستمگرانه خشم خويش را نشان مىدهيد . » خشم شما نسبت به خطا كاران نيست ، بلكه آن را براى گسترش تسلط خويش به كار مىگيريد ، و مىخواهيد در دلهاى مردمان ايمن و آرام نسبت به خودتان ايجاد هراس كنيد .
[ 131 ] «
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ
- پس از خدا بترسيد و به فرمان من باشيد . » / 91 خداوند متعال كلمهء تقوى را از زبان هود ( ع ) چهار بار در اين سوره تكرار كرده است ، و اين مرتبهء سوم آن است ، و شايد بعضى بپرسند كه : چرا اين كار چهار بار در اين سوره تكرار شده است ؟
پاسخ آن چنين است : كلمهء تقوى بعد واحد ندارد ، و در برابر هر گناهى ترس و تقواى ويژهء آن وجود دارد ، چنان كه تقوى در دروغگويى ترك دروغ گفتن است ، و در كفر ايمان ، و در گناهكارى ترك گناه ، و در تجاوز و دشمنى ترس از خدا .
و بنا بر اين تقوى در اين آيه در ترك كردن كارهاى بيهوده تجسم پيدا مىكند ، و در دور كردن انديشهء جاودانه زيستن ، و اجتناب از خشم گرفتن بر مردمان و آزردن ايشان ، و به همين جهت در ضمن داستان قوم هود هر گاه از انحرافى از آنان ياد شده ، امر به تقوى و ترس از خدا با آن همراه است ، بدان جهت كه انحراف سبب رسيدن به عذاب الاهى است كه ناگزير بايد از آن اجتناب شود ، و اما منظور از تقوى در آيهاى كه پس از اين مىآيد ، شايد آن سپاسگزارى و شكر و ترك ناسپاسى و كفر به نعمتهاى خدا از راه نپرداختن حقوق آنها بوده باشد .