آفريده و راهنماييش كرده ، و خوردنى و نوشيدنى و سلامتى وى به دست او است ، و او است كه مىميراند و زنده مىكند ، و در روز ملاقات اميد آمرزش او وجود دارد ، و از او با فروتنى درخواست كرد كه : فرمانروايى را به او بخشد ، و او را به مردمان صالح و شايستهء گذشته ملحق كند ، و به دست او روزگار شايستهء تازهاى آغاز شود ، و بهشت را بهرهء او سازد و پدرش را كه از گمراهان بوده است بيامرزد ، و در روز رستاخيز او را با آتش دوزخ بدبخت و بيچاره نسازد . و آن روزى است كه از بتان كارى ساخته نيست ، و پيروى از پدران نيز سودى ندارد ، و از مال و فرزندان نفعى عايد نمىشود ، مگر اين كه آدمى با قلبى سالم و پاكيزه در برابر پروردگارش در آن روز حضور پيدا كند . در چنان روزى بهشت نزديك مىشود تا پرهيزگاران به آسانى در آن گام نهند ، و آتش آشكارا به نظر مىرسد تا گمراهان به آن درآيند ، و اينان آن كسانند كه از ايشان پرسيده مىشود : آنچه به جاى خدا مىپرستيد اكنون كجا است ، و بتان شما به كجا رفتهاند ، و از / 63 دنبالهروى پدران چه حاصلى براى شما بر جاى مانده ، و آيا آنان مىتوانند به يارى شما برخيزند يا براى خود كارى انجام دهند ؟ ! و چون از پاسخ دادن به پرسشها درمىمانند ، آنان را همراه با ديگر گمراهان و سپاهيان ابليس به درون آتش مىافكنند .
در آن هنگام وسعت دامنهء گمراهى آنان آشكار مىشود ، و در آتش به مخاصمهء با يكديگر مىپردازند ، و كافران به دوستان و سروران خود مىگويند : ما در گمراهى آشكار بوديم كه شما را با پروردگار جهانيان برابر مىدانستيم ، و به نكوهش كسانى مىپردازند كه آنان را به گمراهى كشانده بودند - كه شايد مقصودشان مدعيان علم و دين بوده باشد - و آنان را مجرمان و گناهكاران توصيف مىكنند ؛ و مىگويند كه : هيچ كس نيست كه از ما شفاعت كند و به تصديق گفتههاى ما بپردازد و توجهى به كار ما داشته باشد ، و آرزوى آن مىكنند كه كاش بازگشتى به دنيا امكان پذير بود تا آنان نيز در زمرهء مؤمنان قرار مىگرفتند .
و قرآن اين درس را ، همچون داستان موسى ( ع ) بدين گونه ختم مىكند كه اين همه آيت و راهنمايى براى ايمان است ، ولى بيشترى مردم به ايمان گرايشى
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: احمد آرام
ص٥٩