كرد . » فرهنگ شعرا كه در اين جا به صورت فرهنگ جادوگران نمايش داده شده ، در خدمت طاغوتيان است و مردمان را گمراه مىكند ، و آن افزارى در دست جباران است تا با آن محرومان را مقهور سازند ، در صورتى كه رسالتهاى خدا حقايق را براى مردم آشكار مىسازد ، و در آنها مقررات آشكارى براى رهانيدن محرومان از چنگال ستمكاران وجود دارد ، و به همين سبب فرمان مهاجرت صادر شد ، و سبب آن را وجود خطرى ياد كرده كه مردمان را تهديد مىكند ، و اين نمونهاى براى رسالتهاى خدا محسوب مىشود .
/ 53 [ 53 ] فرعون مأموران خود را به شهرهاى متعدّد و پراكندهء مصر روانه كرد ، و هدف آن فراهم آوردن نيروهاى نظامى لازم براى رو به رو شدن با خطر بنى اسراييل بود ، و چنان مىنمايد كه به بسيج عمومى پرداختند ، ولى براى چه ؟
آيا در آن هنگام كه فرعون نيت بدى براى بنى اسراييل پيدا كرد و آنان بيرون رفتند ، اين احساس خطر برايش پيش آمد كه خروج ايشان مقدمهاى براى مقاومت نظامى در برابر او است ، و به همين جهت به حركت دادن لشكريانش پرداخت ؟ يا آن كه چنين انديشهاى را پيش از خروج بنى اسراييل داشت ، و به حركت واداشتن سپاهيان به منظور تظاهر به نيرومندى بوده است تا كسى در انديشهء انقلاب و شورش ضد او نيفتد ، چه امكان آن هست كه در مصر نيروهاى ديگر معارض با فرعون نيز وجود مىداشته و انتظار زمان ايفاى نقش خويش در انقلاب بر ضد فرعون را مىكشيدهاند .
از ملاحظهء سياق معلوم مىشود كه احتمال نخستين قوت بيشتر دارد .
«
فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ
- پس گرد آورندگان ( سپاهيان ) را به شهرها روانه كرد . » يعنى كسانى كه براى او نيروهاى نظامى گردآورى كنند .
[ 54 ] و چون سپاهيان خود را از لحاظ مادّى مهيّا ساخت ، به تعبيهء معنوى آنان از طريق راههاى آينده پرداخت :