چه شگفت است از انسان نادانى و كفران او ، و آيا چيزى آشكارتر از نعمتهاى خدا براى كفر ورزيدن نسبت به آنها وجود دارد ؟
/ 489 پيروى از هواى نفس ، و پيوسته در صدد هدفها و مصلحتهاى شخصى بودن ، باطل را به حقيقت تبديل مىكند ، به كفر ورزيدن و كفران نعمت عنوان واجب شرعى مىدهد .
[ 68 ] «
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جاءَهُ أَ لَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوىً لِلْكافِرِينَ
- و چه كس ستمگرتر از آن كس است كه بر خدا دروغ مىبندد ، يا حقى را كه با آن رو به رو مىشود تكذيب مىكند ، مگر جهنم جايگاه كافران نيست ؟ » ستمكارترين فرد در ميان مردم به شخص خودش و ديگران آن كس است كه ارزشهاى الاهى را ترك كند و به جاى آنها براى خود ارزشهايى بشرى و شيطانى فراهم آورد ، و خطرناكترين كافر آن كس است كه منكر ارزشها شود و بر خدا در احكام او دروغ بندد ، و به همين جهت حدّ شرعى براى منكر نماز كشتن است ، ولى آن كس كه به نماز ايمان دارد ولى آن را به جا نمىآورد ، امكان آن هست كه در آينده قابليت اقامه كردن نماز را پيدا كند ، اما براى آن كس كه از اساس نسبت به آن كافر است و براى خود مقررات خاصى وضع مىكند ، چيزى جز برندگى شمشير شايسته نيست .
در اين انسان ، در آن هنگام كه جامههاى حق را بر باطل مىپوشاند ، و بر باطل رنگ بلندى پايگاه و الوهيت مىزند ، خطرى نهفته است ، و اسبابهاى كفر معمولا نفسانى و از گونهء كبر و غرور است ، يا رسوخ پيدا كردن سنتها و آداب پدران در جان فرزندان ، ولى آيا آنان به اين اعتقاد دارند كه جهنم جايى براى همهء آنان ندارد ؟ ؟ آرى . . . در آن جايگاهى براى كافران و متكبران ، از آن گاه كه پروردگارمان آدم ( ع ) را آفريد و تا روز قيامت وجود دارد ، و اين بر خدا دشوار نيست .
[ 69 ] «
وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ