و مشكل آدمى در آن است كه / 488 همين تمتع زودگذر را مىخواهد هدف خود در زندگى قرار دهد ، و اين اعتقاد برخاستهء از كفر ورزيدن نسبت به ارزشها و غيب و روح است ، و اين كاميابى از چند ثانيه تجاوز نمىكند ، كه شخص در آن يك خوشبختى موهوم احساس مىكند ، ولى اين را نمىداند كه بر پشت خود بار سنگينى از گناه و وزر و بد عاقبتى را حمل مىكند ، و به همين جهت در دعا آمده است :
« خدايا ! به تو پناه مىبرم از گناهانى كه لذتهاى آنها از ميان رفته و نتايج بد آنها بر جاى مانده است » .
و كافران در روز قيامت از اين خطر بزرگ آگاه خواهند شد ، در آن هنگام كه بهرهمندى و تمتع را از چار چوب سالم آن بيرون مىآوردند ، و از مضمون برتر آن جدايش مىكردند ، و آن را به صورت اعمالى مخصوص جانوران درمىآوردند كه انسان را به حضيض پستى و بدبختى و شتاب پايين مىبرد .
[ 67 ] «
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ
- آيا نديدهاند كه ما حرمى امن پديد آورديم و مردمان از پيرامون ايشان ربوده مىشوند ؟ » يكى از مميزات قرآن آن است كه مثالها را از زندگى واقعى استخراج مىكند نه از وهم و خيال ، و جزيره العرب در سراسر تاريخ صحنهء گستردهاى براى غارت و حمله و پايمال كردن حقوق و آبروريزى به شمار مىرفته و هيچ كس براى خود احساس ايمنى نمىكرده است ، و نيز براى مال و عرض و حتى دين خود چنين بوده است ، و شعار اعراب در آن شمشير و دثار آنان ترس و هراس بود ، پس خداوند بر ايشان با نعمت امنيت و آسايش و سيرى منت نهاد ، و برنامهء خويش را براى نظم بخشيدن به پيوندهاى اجتماعى و سياسى و اقتصادى بر اساس دادگرى و آزادى و تكامل و اصول ديگر انسانى كه خردمندان را در آن اختلافى نيست ، و با افزايش خواستها و هدفهاى انسان اختلاف پيدا نمىكند ، بر ايشان فرو فرستاد .
«
أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ
- آيا ( روا است ) كه به باطل ايمان آورند و به نعمت خدا كفران و ناسپاسى كنند ؟ ! »