الدُّنْيا
- و گفت كه : بتانى كه جز خدا براى خود برگزيدهايد تا دوستى ميان خودتان را در زندگى دنيا معرفى كند . » اين علاقهها غير ثابت و برخاستهء از تمايلهاى نفسانى است كه در هنگام مرگ از ميان مىرود ، و در آن هنگام كه آدميزاد به گور خود فرو برده مىشود ، در كنار آن مال و عيال و كسان و وابستگيهاى حزبى و دوستيهاى سياسى همه با او وداع مىكنند تا به تنهايى روانهء مصير و آخرين سرنوشت خود شود .
«
ثُمَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَ يَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ
- سپس در روز قيامت بعضى از شما نسبت به بعضى ديگر كفر مىورزد ، و بعضى بعض ديگر را لعنت مىكند ، و جايگاه شما آتش است و هيچ يار و ياورى نداريد . » در بعضى از جاهاى ديگر قرآن چشم اندازهايى از آخرت مصور شده است ، و اين آيه يكى از آن صورتها است كه نزاع ميان جماعتهايى را كه در دنيا با يكديگر متحد بودهاند و رابطهء آنان مبتنى بر بعضى از ارزشهاى باطل بود ، تجسم مىبخشد ، و آنان را چنان مشاهده مىكنيم كه در قيامت به لعنت فرستادن بر يكديگر پرداختهاند ، و اما دربارهء مؤمنان پروردگار ما سبحانه و تعالى چنين مىگويد : «
وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ
- و كينهاى را كه در سينههاى ايشان بود بركنديم ، و همچون برادران بر تختها رو به روى يكديگر مىنشينند » . « 12 » در حديثى مأثور از ابو عبد اللَّه الصادق - عليه السلام - در تفسير آيه ، / 445 از مالك الجهنى نقل شده است كه گفت : ابو عبد اللَّه به من گفت : « اى مالك ! هيچ قومى نيست كه افراد آن معتقد به امامى در دنيا باشند مگر اين كه در قيامت بيايد و ديگران را لعنت كند و ديگران به لعنت كردن او بپردازند ، جز شما و كسانى كه حالى مثل حال شما داشته باشند » . « 13 »
هامش
( 12 ) - الحجر / 47 .
( 13 ) - تفسير نور الثقلين ، ج 4 ، ص 151 .