جنسى داشتند و مردان به جاى همسرى با زنان براى رفع نيازمندى جنسى از مردان ديگر خواستار همخوابگى مىشدند ، و آشكارا به كارهاى زشت و منكر و راهزنى مىپرداختند ، اما قوم وى از او خواستار عذاب شدند و او از پروردگارش خواست و خدا او را نصرت داد ولى فرشتگان خبر رسيدن نزديك عذاب را به قوم لوط به آگاهى ابراهيم رسانيدند ، و او با آنان در اين باره مجادله كرد كه در جايگاه عذاب لوط نيز زندگى مىكند ، و او را از آن مطمئن ساختند كه خداوند او و كسانش را ، جز همسرش ، نجات خواهد بخشيد ، و چنين شد و ديگران در آن شهر به هلاكت رسيدند .
چون سورهء عنكبوت بر ضرورت اين امر تأكيد مىكند كه محور علاقه و ارتباط ميان انسانى با انسان ديگر مىبايستى ايمان باشد ، و محورهاى بتپرستانهء ديگر نابود شونده و مايهء زيانند / 441 و ما را تدريجا به سوى عذاب خدا مىكشند ، ابراهيم ( ع ) را چنان مشاهده مىكنيم كه در اين جا به بيان فكر مهمى مىپردازد ، و آن اين كه : توسل به بتان به منظور دوستى طرفينى ميان مشركان صورت پذير مىشود ، و اين هدفى باطل است ، چه مشركان را در روز قيامت چنان مشاهده مىكنيم كه نسبت به يكديگر كافر مىشوند .
انسان اجتماعى آفريده شده ، و شايد نام انسان و ناس از همين فطرت استقرار يافتهء در او برخاسته باشد ، و اما كلمهء حضارت يا تمدن و مدنيّت اشاره به حضور انسان در كنار نظير خود دارد ، و آن از خود فطرت به دور است ، ولى اين تمايل اجتماعى راه خود را گم مىكند و همچون ديگر غريزههاى بشرى نيازمند توجيه و پاكسازى است ، و به همان گونه كه اسلام غريزهء جنسى را تهذيب مىكند و آن را با همسرى زن و مرد با يكديگر به راه راست هدايت مىكند ، تمايل اجتماعى نيز چنين است ، ولى به سبب منحرف شدن اين تمايل از مجارى تعيين شدهء آن ، بشريت به بدبختيهاى هولناكى كشيده شده است .
چگونه چنين شده است ؟
پيش از پاسخ دادن به اين پرسش ، به توضيح دادن دربارهء دو حقيقت
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 415
مساهمون: احمد آرام
ص٤١٥