/ 421
هر آينه خدا مؤمنان و منافقان را مىشناسد
رهنمودهايى از آيات :
همچون تأكيدى بر آزمايش ايمان به توسط خدا ، آيات اين درس اين مطلب را به ياد ما مىآورند كه ايمان ، پيش از آن كه شعارى باشد در دل است و ملكهاى نفسانى ، و بعضى از كسان كه ادعاى ايمان مىكنند ، در آن هنگام كه در راه خدا در معرض آزمايش ايمانى قرار مىگيرند ، در برابر فتنهها سقوط مىكنند و از ايمان خود دست مىكشند ، و خداوند متعال كه اين كار زشت ايشان را نمىپسندد ، به آنان مىگويد : اين عذاب ساده كه چيزى بيش از يك فتنه و آزمايش نيست ، برابر با آن عذاب دايمى سخت نخواهد بود كه انتظار شما را مىكشد .
در تعبير قرآن ميان فتنه و عذاب تفاوت وجود دارد ، و از لفظ فتنه محدوديت زمانى و مكانى آن نسبت به فرد و جماعت بر ما الهام مىشود ، و هدف آن چيزى جز آزمايش انسان از لحاظ ايمان وى نيست ، ولى عذاب نتيجهء اين آزمايش است ، و در آن هنگام كه شخص وارد تالار امتحان مىشود ، جز مدتى اندك در آنجا درنگ نمىكند و از آنجا به خانهء خود مىرود ، و نتيجهء اين مدتهاى كوچك امتحانها پس از آن با وى دوام پيدا مىكند و بسا هست كه سالها طول مىكشد / 422 و بنا بر اين فتنه با وجود محدود بودن آن از لحاظ دوام و استمرار برابر با عذاب است و در دعايى چنين آمده است :
« پروردگارا ! تو از ضعف و ناتوانى من دربارهء اندكى بلاى دنيا و عقوبتهاى آن ، و آنچه از ناراحتيها كه نصيب اهل آن مىشود ، آگاهى ، در صورتى