هلاك شوند پرهيزگاران مگر به يقين رسيدگان ، و آنان كه به يقين رسيدهاند در معرض خطرى بزرگ قرار گرفتهاند » ، « 2 » و رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - انواع فتنههايى را كه امت به آنها گرفتار خواهد شد شرح داده ، و در نهج البلاغة آمده است كه مردى در مقابل امام على - عليه السلام - برپا خاست و گفت : ما را از فتنه آگاه ساز ، و آيا از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - چيزى در اين باره پرسيد ؟ پس او - عليه السلام - گفت : « چون اين گفتهء خداوند متعال نازل شد :
/ 413
الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ
، دانستم كه فتنه تا زمانى كه رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - در ميان ما است ، بر ما وارد نخواهد شد ، پس گفتم : يا رسول اللَّه ! فتنهاى كه خدا تو را از آن آگاه كرده است كدام است ؟ پس گفت : اى على ! امت من پس از من گرفتار فتنه خواهند شد ، و من گفتم : يا رسول اللَّه ! مگر در غزوهء احد كه گروهى از مسلمانان در آن به شهادت رسيدند ، و شهادت نصيب من نشد و اين بر من گران افتاد ، به من نگفتى كه :
مژدهات مىدهم كه شهادت در پى تو است ، و مىخواهم بدانم كه چگونه در اين باره صبر مىكنى ؟ و من گفتم : يا رسول اللَّه : اين جا جاى صبر نيست بلكه جاى سپاسگزارى و بشارت است ، و او گفت : اى على ، پس از من با اموالشان در معرض آزمايش و فتنه قرار خواهند گرفت ، و با دينشان بر پروردگار خويش منت خواهند نهاد ، و آرزوى رحمت او خواهند داشت ، و از سطوت او ايمن مىشوند ، و با شبهههاى دروغين و هواهاى گمراه كننده حرام او را حلال جلوه مىدهند ، و با نبيذ خواندن خمر و هديه خواندن حرام و معامله خواندن ربا ، آنها را حلال مىشمارند ، و من گفتم : يا رسول اللَّه ! پس آنان را در چه مقام قرار دهم ، در مقام ارتداد يا در مقام فتنه ، و او گفت : در مقام فتنه » . « 3 » [ 3 ] سپس خداى سبحانه و تعالى بيان مىكند كه فتنهها نصيب انسان
هامش
( 2 ) - بحار الانوار ، ج 70 ، ص 245 .
( 3 ) - همان كتاب ، ص 148 .