/ 409
آيا مردم گمان بردهاند كه بيهوده رها شدهاند ؟ !
رهنمودهايى از آيات :
سورهء عنكبوت كه سستى تمدنهاى جاهليت را آشكار مىسازد ، آيات كريمهء خود را با بيان حقايق گوناگونى آغاز مىكند ، و به وسيلهء آنها زمينه را براى بيان سنّتهاى خدا در مجتمعهاى فاسد آمادهء سازد .
اولا : خدا مردمان را بدون آزمايشى كه آنان را چنان پاك كند كه آتش طلا را پاك مىكند ، به حال خود وا نمىگذارد ، و اين سنتى است كه در گذشته و حال جريان داشته است ، تا از اين راه خدا راستگويان و دروغگويان در ادعاى ايمان را از يكديگر جدا كند .
ثانيا : بدكاران به خطا چنان مىپندارند كه با گناهان خويش به چالش با خدا پرداختهاند ، هرگز چنين نيست . . . و نمىتوانند خدا را عاجز كنند .
ثالثا : اجلى از پيش تعيين شده وجود دارد كه چون از آن نيكوكاران فرا رسد بلا و آزمايش ايشان خاتمه پيدا مىكند ، و با آن ايام مهلت بدكاران به پايان مىرسد و زيانكار مىشوند .
رابعا : كسانى كه به مجاهدهء با هواهاى نفسانى خويش و شياطين بشرى مىپردازند ، به سود خود كار مىكنند / 410 ( و بنا بر اين سودى به خدا نمىرسانند ) و از آن جهت چنين است كه خدا از همهء جهانيان بى نياز است . و از بزرگترين دستاوردهاى اينان آن است كه خدا از كارهاى بد آنان چشمپوشى مىكند ، و كارهاى نيك آنان را پاداش نيكو مىدهد .