گويى اين گفتهء خداوند متعال را نشنيده بودند كه : «
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
- آرى . . . به خداى سوگند كه آن شنيده و فهميده بودند ، ولى دنيا در برابر چشمان ايشان شيرين جلوه مىكرد ، و از زيور و زينت آن خوششان مىآمد » . « 42 » در حديثى مىخوانيم كه دوستى برترى و استعلا مانعى ميان انسان و درآمدن او به بهشت است ، و امام على ( ع ) گفته است :
« مردى كه بند كفشش مايهء شادى او شود ، داخل در اين آيه مىشود » . « 43 » «
وَ لا فَساداً
- و نيز خواستار فساد و تباهى نيستند . » و از آشكارترين مصداقهاى آن است : تباهى كردن در اقتصاد به تزوير ، و دزديدن تلاشهاى فقيران به وسايل غير شريف ، و بازى كردن با ارزاق بندگان خدا از راه احتكار ، ولى فساد به همين جا محدود نمىماند ، بلكه همهء شهوتهاى دنيا ، در صورتى كه در حدود عقل و شرع توقف پيدا نكند ، تو را به فساد دعوت مىكند ؛ مگر اسراف و زيادهروى در مصرف كردن فراوردههاى طبيعى در آنها ايجاد فساد نمىكند ، و چنين است پرخورى و حرص داشتن در اعمال جنسى كه جسم را فرسوده مىكند و آن نيز به نوبهء خود گونهاى از فساد است .
مگر چنان نيست كه طلب كردن مزد بيشتر در مقابل انجام كار كمتر كفهء فساد را در زندگى تو سنگينتر نمىسازد ؟ ! آرى . . . و به همين سبب در حديثى از صفت مؤمن چنين سخن رفته است :
/ 386 « مؤمن براى مدد رساندن آمادگى دارد ، و بار خويش را بر دوش ديگران نمىگذارد » .
من به صراحت مىگويم كه : روش مصرف خارج از قاعده و وجود حرص و آز در فرزندان اجتماع چيزى است كه - در نتيجه - به تسلط مترفان و متنعمان
هامش
( 42 ) - همان جا ، ص 143 .
( 43 ) - همان جا ، ص 144 .