در آن روز نه تنها پيروان در هنگام ديدن عذاب از پيروى شدگان بيزارى مىجويند ، بلكه اينان آشكارا به گمراه كردن آنان اعتراف مىكنند .
[ 63 ] پس كسانى كه در گمراه شدن پيشى داشتهاند و پيشتازان و امامان اهل آتش به حساب مىآيند به پاسخگويى مىپردازند :
«
قالَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ
- كسانى كه گفته در حق ايشان صدق مىكند ، » / 357 و در دنيا پيش از آخرت مشمول آن مىشدند ، چه خداوند به سبب ستمگريشان آنان را گمراه كرده و چراغ عقل و نور قلب را از ايشان سلب كرده و به حال خودشان رها كرده بود تا در تاريكى كورانه دست و پا بزنند .
آنان را مىبينيم كه در ايستگاه قيامت به سخن گفتن مىپردازند . مگر نه چنان بود كه در دنيا از طرف پيروانشان به سخنگويى مىپرداختند ؟ ! پس امروز بايد به گمراه كردن ديگران اعتراف كنند ، و بدون محاسبه به درون آتش درآيند .
آيه ايستار ايشان را در دو نقطه خلاصه مىكند :
اول : اعتراف به گمراهى :
«
رَبَّنا هؤُلاءِ الَّذِينَ أَغْوَيْنا
- پروردگارا ! اينان آن كسانند كه ما گمراهشان كرديم . » و از راه راست به بيراههشان انداختيم .
«
أَغْوَيْناهُمْ كَما غَوَيْنا
- گمراهشان كرديم به همان گونه كه خود گمراه شديم . » پس ما به نوبهء خود از گمراهان بوديم ، و اين گمراهى خويش را بر ايشان منعكس ساختيم ، و بدين گونه همهء حقايق در روز قيامت آشكار مىشود ، و خداوند متعال گفته است : «
لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ
- در اين خصوص تو پيش از اين غافل بودى و ما پرده از پيش تو برداشتيم ، و ديدهء تو امروز تيزبين شده است » . « 22 »
هامش
( 22 ) - سورهء ق / 22 .