عادت كرده باشد ، براى او ايمان آوردن به رسالت و عمل كردن به آن دشوارى ندارد ، در صورتى كه اين كار بر شخص ديگرى كه به فرو ريختن در برابر شهوتها و هواها معتاد شده دشوار است ، و به همين سبب بعضى از مردم حتى پس از بعثت رسول اللَّه ( ص ) نيز منافق باقى ماندند .
شرح آيات :
[ 50 ] «
فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّما يَتَّبِعُونَ أَهْواءَهُمْ
- پس اگر دعوت تو را ( به اسلام ) نپذيرفتند ، بدان كه آنان از هواهاى نفس خود پيروى مىكنند . » از آن روى چنين است كه رسالت با جنبهء نيكى در انسان سر و كار دارد كه همان عقل او است ، و در نتيجه انگيزهء مخالفت با آن پيروى از هواى نفس است .
«
وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ بِغَيْرِ هُدىً مِنَ اللَّهِ
- و چه كس گمراهتر از كسى است كه بى رهبرى خدا از هواى نفس خود پيروى مىكند ؟ » انسان در ذات خود قاصر است ، و ناگزير بايد به وسيلهء پيروى كردن از راهنمايى پروردگار دانا و تواناى خويش به درمان اين قصور و كوتاهى بپردازد ، / 338 و اگر چنين نكند ، پيوسته از حقيقت هر چه بيشتر دور مىشود .
«
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
- چه خدا گروه ستمكاران را راهنمايى نمىكند . » هدايت سنّتى بزرگ است كه خدا آن را بهرهء ستمگرانى نمىسازد كه حقوق مردم و حقوق خدا را مورد تجاوز قرار مىدهند ، و آن كس كه خدا براى او روشنى و نورى قرار نداده باشد ، هيچ نورى ندارد ، و ظلم سبب ازدياد خودخواهى و خودپسندى مىشود ، و پيروى از هواى نفس را در قلب افزايش مىدهد ، و اين خود همچون پردهاى ستبر از دريافت حقايق جلوگيرى مىكند .
[ 51 ] و مشكل كسانى كه پذيراى دعوت رسالت نمىشوند ، در غامض و دشوار بودن آن يا كم بودن گواهيهاى درستى آن نيست ، بلكه در آن است كه خود