هدف نخستين : اظهار نيرو و قدرت است ، چه در سراسر تاريخ ، هر وقت كه صاحبان قدرت فاسد متوجه ضعف خود شده و پايان تسلط خود را نزديك ديدهاند ، در آن كوشيدهاند تا مظهرى از مظاهر قدرت را جستجو كنند ، حتى اگر اين مظهر و نماد قدرت ساختن بناها يا پلهايى بوده باشد كه زير عنوان نوسازى از آنها ياد مىشود .
/ 320 در اين شك نيست كه گروهى از مردم سادهلوح از ديدن اين گونه كارهاى ساختمانى دچار شگفتى مىشوند و بيشتر به قوت طاغوت و عظمت آن توجه پيدا مىكنند ، و فرعون در هنگام ساختن اين كاخ يا اهرام مصر مىخواست تا از اين راه لرزشى را كه بر حيثيت جاهلى وى به سبب رسالت موسى ( ع ) از دست داده بود ، از ميان ببرد .
هم امروز بسيارى از نظامهاى فاسد را مشاهده مىكنيم كه سلاحهاى گوناگون فراوان را ذخيره مىكنند ، و قراردادهاى خريد آنها را با سر و صداى فراوان منعقد مىسازند تا در برابر مردم زير فرمان خود تظاهر به قدرت كنند ، و شايد آيه الهامبخش نظريهاى در علم اجتماع بوده باشد كه مىگويد : تورم مادّى از يك خرابى داخلى خبر مىدهد كه جامعه يا نظام مسلط بر آن در برابر آن قرار گرفته است ، و به همان گونه كه متكبر در آن هنگام كه در نفس خود احساس عقدهء حقارت مىكند در انديشهء خود برتر نمايى مىافتد ، به همين گونه هم جامعه مغرور از لحاظ داخلى به ايجاد نمادهاى بزرگى و ابّهت همچون ساختن كاخها يا معابد بزرگ يا چيزهايى شبيه به اينها مىپردازد تا حالت انهيار و فروپاشى را به تأخير بيندازد .
هدف دوم : مردم را به لهو و لعب سرگرم كردن و اوقات فراغت آنان را با قضاياى حاشيهاى پر كردن است ، و مشاهده مىشود كه چون حكومتها احساس ورشكستگى مىكنند و نمىتوانند پاسخگوى خواستهاى مردم باشند ، به افزايش بازى فوتبال در ميان آنان مىپردازند ، و در آرژانتين در آن هنگام كه انقلاب ارتشى صورت گرفت ، و مردمان به خيابانها ريختند و خواستار حكومت غير نظامى شدند ،
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 300
مساهمون: احمد آرام
ص٣٠٠