40 [ نبذناهم ] : نبذ به معنى افكندن و طرد كردن است .
[ اليمّ ] : به معنى دريا است و گاه بر نهر عظيم نيز اطلاق مىشود .
42 [ المقبوحين ] : قبح به معنى دور كردن است ، و قبّحه اللَّه يعنى خدا او را دور كند .
/ 318
بدرستى كه ستمگران ، رستگار نشوند
رهنمودهايى از آيات :
آيات درس پيشين به سخن درباره ظلم پايان يافت ، و اين كه سبب زيان شخص ظالم مىشود ، و در اين آيات مثالى واقعى از اين انديشهء قرآنى را مىيابيم كه سنت خدا را در زندگى خلاصه مىكند ، و گرفته شدهء از داستان فرعون است كه خدا او و سپاهيانش را در دنيا غرق كرد .
شايد آدمى بتواند براى مدتى سنّت زندگى را تغيير دهد - به وسيلهء آن آزادى كه خدا در اين مورد به او عنايت كرده است - ولى براى ابد اين كار غير ممكن است ، زيرا كه نيرو و كار مايهء او محدود است ، در صورتى كه زندگى استمرار دارد ، و سنتهاى آن را ارادهء مطلق خدا به جريان مىاندازد . فرعون بر مردمان فرمان مىراند ، و بر زمينها و بندگان خدا مستولى شد ، و چندان تكبر ورزيد كه كارش به مدعى خدا شدن كشيد ، و چنان اعتقاد پيدا كرد كه مىتواند در برابر حق مقاومت كند ، و اين كه زندگى را قانونى نيست ، ولى واقع بر خلاف اين بود ، و او با واقعيت تصادم پيدا كرد ؛ چه بر وى معلوم شد كه زندگى را سنتهايى است ، و كسى اين سنتها را به جريان مىاندازد .