دستگيرى او برآمد ، و شايسته چنان بود كه در شهرى كه فرعون بر آن مسلط است بر حذر باشد ، و قرآن به اين امر در سخن گفتن از شهرى كه موسى گاه به آن داخل يا از آن خارج مىشود ، يا در آن راه مىرود ، بدين گونه سخن گفته است :
وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِها
فَأَصْبَحَ فِي الْمَدِينَةِ خائِفاً يَتَرَقَّبُ
فَخَرَجَ مِنْها خائِفاً يَتَرَقَّبُ
.
/ 282 بدين گونه يك فرد مكتبى مىبايستى كارها را در آن هنگام كه در سرزمين طاغيان براى انجام كارى وارد مىشود ، ساده نگيرد ، و به همين سبب درآمدن به شهر ، و خارج شدن از آن ، و زيستن در آن همه مىبايستى با هشيارى و مراقبت صورت بگيرد و در اوضاع و احوال گوناگون پيوسته هوشيار باشد .
در آن هنگام كه موسى در شهر راه مىرفت ، و با اين اوضاع و احوال دشوار رو به رو بود ، ناگهان آن كس كه ديروز موسى به يارى او برخاسته بود ، امروز بانگ به مددخواهى از موسى در برابر يك قبطى ديگر برداشت ، ولى اين بار موسى نسبت به هر دو طرف زد و خورد خشمناك شد ، و خشم او نسبت به اسراييلى از آن روى بود كه حركت رسالى را در مبارزاتى درگير مىكرد كه براى آنها برنامهريزى نشده بود ، و در اجراى برنامههاى نهضت تغييرى اثر منفى داشت ، ولى ظاهرا آن مرد از كسانى بود كه دشمنيهاى شخصى او را به مبارزه برانگيخته بود كه او را ، از يك سو ، با اوضاعى ناگهانى رو به رو مىكرد ولى ، از سوى ديگر ، مانع يارى كردن موسى به او نمىشد و لذا موسى ( ع ) آهنگ آن كرد كه قبطى را به عنوان آن كه ستمگر است ادب كند .
خطاى اسراييلى كه براى آن مستحق نكوهش بود ، در روش معارضهء او نبود ، چه مظلومى در معرض اهانت و شايد كشته شدن قرار گرفته بود ، و حق آن داشت كه از جان و آبروى خود دفاع كند ، بلكه خطاى وى در روش عملش بود ، از آن روى كه مبارزه در وضع و زمانى هر دو غير مناسب صورت گرفت ، و در اين جا ناگزير بايد اين را بدانيم كه از اسباب شكست خوردن هر حركت آن بى انضباطى است كه از اشكال و نمونههاى آن وارد شدن افراد حركت و نهضت در مبارزات