وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ
- و ارادهء ما بر آن است كه بر كسانى كه در زمين ضعيف و ناچيز نگاه داشته شدهاند ، منت نهيم و آنان را پيشوايان و ميراث برندگان قرار دهيم » ، ولى آيا چگونه اين اراده صورت اتمام پيدا مىكند ؟ آيا ارادهء پيروز شدن حق بر باطل با يك حركت جهانى برخاستهء از ستارگان صورت پذير مىشود ؟ يا با همهگير شدن يك بيمارى كشنده در صفهاى مستكبران ؟
شايد از اين راه وقوع پيدا كند ، ولى بيشتر چنان است كه ارادهء پيروز شدن حق بر باطل كه ارادهء خدا است ، تنها از طريق عوامل غيبى تحقق پيدا نمىكند ، بلكه به دست خود مؤمنان صورت مىگيرد ، و پيش از آن به توسط دستگاه رهبرى و امام و پيشواى ايشان ، و به همين جهت مشاهده مىكنيم كه سياق قرآنى به محض آن كه از اراده اعلاى خدا در پيروزى با ما سخن مىگويد ، به اين مطلب اشاره مىكند كه ارادهء خدا جز به تربيت يك پيشواى رسالى تحقق پيدا نمىكند / 259 و به همين جهت مىگويد : «
وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى
- و به مادر موسى وحى كرديم » .
هنگامى كه پروردگارمان ارادهء آن كرد تا بنى اسراييل را از زير سلطه و هيمنهء فرعون خارج كند ، يك پيشوا و رهبر مكتبى آفريد ، و او را در دوران كودكى تربيت كرد ، و مراحل پيروزى پس از آن كه پيام خدا به مادر موسى رسيد تا نوزاد خويش را در دريا افكند ، پياپى صورت گرفت ، و آب صندوق حامل موسى را به كنار قصر فرعون رسانيد ، و على رغم آهنگ فرعون براى كشتن هر نوزاد پسر بنى اسراييل ، بنا بر خواست خدا چنان شد كه موسى در كاخ فرعون بزرگ شود ، و سنتهاى الاهى پياپى چنان پيشرفت كرد تا خدا فرعون و نظام او را نابود ساخت .
موسى ( ع ) تجلى كريمى از ارادهء خدا است ، و او مركز تحقق قضاى الاهى در آن جامعه فرعونى بود ، تا چنان شود كه عدالت الاهى غيبى متجلى شود ، و اين سوره نيز همچون بسيارى از سورههاى ديگر قرآن در اين باره تأكيد مىكند كه اين قضا به ميانجيگرى دو امر تحقق پيدا مىكند : كه يكى از آنها عمل مردم است ، و ديگرى ارادهء خدا ، و از يك طرف مشاهده مىكنيم كه موسى زمام مبادرت و ابتكار را به دست مىگيرد تا شورندگان عليه فرعون و سرسپردگان او به پيشروى نايل شوند ،