پس صالح به ايشان گفت : آن شومى و بدبختى كه نصيب شما شده به سبب خطاها و گناهان شما است ، و شما گناهكاريد ، و عذاب از جانب خدا بر شما فرود خواهد آمد ، و هم او است كه مرا براى به هراس انداختن شما برگزيده است .
«
بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ
- بلكه شما در معرض فتنه و آزمايش قرار گرفتهايد . » اين را نمىدانيد كه خداوند تبارك و تعالى در آن هنگام كه به شما نعمت ارزانى داشت ، مىخواست بدين وسيله در معرض آزمايش و امتحانتان قرار دهد ، پس نعمتها چيزى جز اسباب آزمايش نيست ، و هميشگى نخواهد بود ، و هميشه هم نشانهاى از خير و شايسته بودن براى آدمى نيست ، و چه بسا نعمتى كه در پى آن شرّى در كمين است .
[ 48 ] و چنان به نظر مىرسد كه گروهى از قوم صالح به او ايمان آوردند ، و اگر اشرار ثمود مانع نمىشدند ، ايمان در ميان همهء مردم رواج مىيافت .
«
وَ كانَ فِي الْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَ لا يُصْلِحُونَ
- و در شهر نه تيره بودند كه تباهى مىكردند و به اصلاح نمىپرداختند . » نه تن از شيوخ سران عشاير به تبهكارى مىپرداختند و در صدد اصلاح و نيكوكارى برنمىآمدند . نظام قبيلهاى چارچوبى براى مجتمع بشرى است كه خود به خود زيانبخش نيست ، بلكه قوانين و مقرراتى كه در آن است - و روح و وجههء آن را منعكس مىسازد - چيزى است كه تباه مىشود و سبب ايجاد تباهى است ، و ظاهرا قبايل ثمود به اين درك اسفل رسيده بودند ، و در آن هنگام كه نظام فساد و تباهى پيدا كند ، پايان كار شهر آغاز مىشود ، و چون نظامى كه براى حمايت از حقوق مردم و جلوگيرى از گرد آمدن مال در نزد مشتى از مردم ايجاد شده است تحول پيدا كند ، و دستگاههاى محافظ ارزشهاى جارى به صورت وسايلى براى تبهكارى و تعدى و تجاوز به كار گرفته شود ، نهايت آن جامعه نزديك شده است .
[ 49 ] «
قالُوا تَقاسَمُوا بِاللَّهِ
- گفتند : به خدا سوگند ياد كنيد كه . »