مبارزه برمىخيزند .
و در اين سوره نيز سياق قرآن تأكيد كردن و آوردن توضيحى براى همان هدف است ، تا بر ما معلوم شود كه فرستادگان خدا بر حقند ، ولى هنگامى دربارهء اين ايستادگى تأكيد مىكند كه پيغمبرى در برابر وسايل فريب مادى و فشارهاى مختلف مقاومت نشان داده است ، و به همين جهت بوده است كه سليمان ( ع ) را مىبينيم كه در برابر فريبهاى مادى و سلطه جويى براى فرمانروايى سخت مىايستد ، و حتى بر حدود و حقوق مورچگان نيز تعدى و تجاوز را مجاز نمىشمارد ، و از طرف ديگر صالح پيغمبر ( ع ) را مشاهده مىكنيم كه بر قوم ثمود به پيغمبرى مبعوث شد و از فشار و تهديد نهراسيد ، و به همين جهت قوم وى براى كشتن وى كه از خودشان بود با هم به مشورت پرداختند ، و چون كشتن فرد در مقررات زندگى سرزمينشان چنين اجازهاى را به ايشان نمىداد ، چنان قرار گذاشتند تا از هر قبيلهاى از قبايل نهگانهء ايشان يك نفر در اين قتل دسته جمعى شريك شود و بر طبق برنامهء معينى در شهر حجر واقع ميان شامات و حجاز او را به قتل برسانند و همگى منكر آن شوند تا بدين ترتيب قصاص خون او در ميان قبايل از ميان برود و بدين گونه همهء / 202 مردم شهر در قتل او سهيم باشند و از شر قصاص نيز در امان بمانند .
در شبى كه قرار كشتن صالح را با يكديگر مىگذاشتند ، خدا به صالح ( ع ) فرمان داد كه از آن شهر خارج شود ، و چون او از شهر بيرون رفت ، عذاب سختى بر آن نازل شد و همهء مردم آن شهر را هلاك كرد ؛ و داستان اين شركت در قتل همگانى تبانى مردم مكه را براى كشتن پيامبر ما ( ص ) در شب هجرت او بود و خفتن على بن ابى طالب در بستر او به ياد ما مىآورد كه به سبب هجرت پيغمبر ( ص ) از مكه به مدينه بى نتيجه ماند .
اين داستان داستان مبارزه و چالش است ، و اين دو صفت از نشانههاى رسالت الاهى است ، و به همين جهت است كه فرستادگان خدا به چالش مىپردازند و در مقابل فشارها ايستادگى مىنمايند و در معرض ناراحتيها قرار مىگيرند ، چه آنان در آن مىكوشند كه از فساد جلوگيرى و ريشههاى آن را قطع كنند ، و از اين جا بر ما
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 187
مساهمون: احمد آرام
ص١٨٧