ديگرى ساخته است .
آيا در اين دليلى براى راهنمايى ما به پروردگارمان ، و اين كه او بخشنده و مهربان است ، و آيت رحمت او كامل كنندهء نعمت او و فراگير بودن آن نيست ، و اين كه او توانا و عزيز است و نشانى عزت او اين است كه هر چيزى را در آفرينش نيازمند غير از خود قرار داده ، و به همين سبب هر چيز را جفت آفريده تا ما را به آن رهبرى كند كه تنها او قادر و بى نياز است و به تسبيح او بپردازد ؟
[ 8 ] «
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً
- هر آينه در اين آيت و نشانهاى است . » اگر آدمى به دنبال برهان و حجت باشد ، همين دليل براى آن خواهد بود كه از برهان و دليل به هدايت دست يافته است ، ولى بيشترين مردم در جستجوى دليل بر نمىآيند و خواستار حجت نيستند .
«
وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ
- و بيشترينشان مؤمن نيستند . » پس چشم به راه ايمان آوردن مردم مباش تا با ايشان ايمان آورى ، بلكه هر چه زودتر به حق تسليم شود .
/ 18 [ 9 ] عزّت خدا در سنت جفت بودن تجلّى پيدا مىكند ، در صورتى كه تجلّيگاه رحمت او كرامتى است كه به چيزها بخشيده ، و مردمان را از دسترس يافتن به نيازمنديهاى خود محروم نساخته ، بلكه در زمين چيزهايى به وديعه نهاده كه براى ايشان سودمند است ، و به همان گونه كه نيازمندى در يك طرف آفريده ، همان را در طرف ديگر نيز آفريده است ، و پيوسته اين يك از جفت به آن يك و آن ديگرى به اين يك نيازمند است .
«
وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
- و پروردگار تو توانا و مهربان است . » نفس مؤمن در ميان دو اسم عزّت و رحمت تعادل را حفظ مىكند . يعنى زندگى او همراه با ترس از خشم خدا و اميدوارى به رحمت او مىگذرد ، ولى بيشترين مردمان را رحمت خدا گرفتار غرور و فريب مىسازد و ، به گفتهء دعا ، از عزّت و توانايى او غافل مىمانند ، دعا مىگويد :
( خدايا ! پياپى رسيدن نعمتت مرا از شكر گزارى در برابر آن غافل ساخت ، و