مىكند و « هدى و بشرى للمؤمنين » است ، و سپس به ما فرمان مىدهد كه به انجام دادن كارهاى واجبى همچون گزاردن نماز و اداى زكات بپردازيم .
ولى چرا گروهى از مردم به قرآن ايمان نمىآورند و به دستورهاى آن عمل نمىكنند ؟ بدان سبب كه كارهاى پيشتر آنان - از قبيل جرمها و فسق و فجورها و گمراهى - كه به اختيار خود كسب كردهاند به صورت حجابى ميان ايشان و حقيقت درمىآيد ، و دشوارى حقيقى در آن هنگام پيش مىآيد كه اين اعمال صورت عادت پيدا كرده باشد ، چه حجاب عادت از محكمترين حجابها و دشوارترين آنها در برابر انسان است ، و آن كس كه بر عادت و سوابق فكرى خويش پيروز شود ، به آسانى از شر حجابها و دشواريهاى ديگر رهايى پيدا مىكند ، ولى دريدن اين حجاب از دشوارترين كارها براى بشر است .
در آن هنگام كه اين آيات به وجود اين حجاب اشاره مىكند ، آشكار مىشود كه اين يك سنّت جهانى است كه خدا آن را در زندگى قرار داده ، پس آن كس كه به گزاردن نماز آغاز مىكند ، از دشوارى آن رفته رفته كاسته مىشود و سرانجام نسبت به آن انس پيدا مىكند ، ولى در آن هنگام كه انسان به انجام دادن يك فاحشه يعنى يك كار زشت اقدام مىكند ، در آغاز نسبت به آن وحشت دارد و گرفتار سرزنش ضمير مىشود ، ولى اگر پياپى به تكرار آن بپردازد ، آن نيز براى وى حكم عادتى را پيدا مىكند و در هنگام پرداختن به آن ديگر گرفتار ملامت ضمير و و جدان نمىشود ، و مثالى براى اين طرز تفكر عادى شدن جرم و گناه در نظر طاغوتان آن است كه نخستين بارى كه به كشتن كسى يا فرمان دادن به اين كار مىپردازند ، اين كار در نظرشان دشوار مىنمايد ، ولى چون تكرار پيدا كند ، به جايى مىرسد كه به گفتهء يكى از ايشان : « اگر بر فرمانروايى خويش باقى بمانم ، كشتن دو ثلث از مردم كشورم براى من زيانى ندارد » و او در انجام دادن چنين عملى هيچ زشتى مشاهده نمىكند بلكه به آن مأنوس مىشود ، و اين نيز يكى از سنتهاى الاهى است كه شيطان به آراستن عمل انسان در نظر او بپردازد .
/ 152 انسان شجاع و دلاور حقيقى آن كس است كه بر نفس خويش و هواها و
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 140
مساهمون: احمد آرام
ص١٤٠