خداوند متعال سبب هلاك همهء آنان شد .
و داستان فرستادگان با قصهء قوم لوط به پايان مىرسد كه پيامبرشان آنان را از انحراف جنسى باز مىداشت ، و چون خواستند او و كسانش را از شهر خود بيرون كنند خداوند باران بد و پليد و مايهء هلاكتى بر ايشان باراند .
سوره در بخش اول ( آيات 1 - 58 ) مثالهايى از نظام اجتماعى فاسدى مىآورد كه بايد از فساد پاك شود ( به همان گونه كه بلقيس چنين كرد ) و گرنه همين فساد سبب نابودى آن خواهد شد ، و آن را با مثالى با شكوه از يك نظام الاهى در زمين مقايسه مىكند كه در داستان سليمان تجسم پيدا كرده است و بشريت بايد از آن آگاهى پيدا كند ؛ و اما در بخش دوم ، آيات سوره ، پس از آن كه ما را به نشانهها و آيتهاى پروردگارمان در آفرينش آشنا كرد كه دلالت بر يگانگى خدا دارد ، و شريكى براى خدا چه در اصل آفرينش و چه در تقدير و تدبير او مشاهده نمىشود ، ما را به قرآن توجه مىدهد .
خدا آسمانها و زمين را آفريد ، و نظامهاى زندگى آدمى را در آن به جريان انداخت ، و او كسى است كه هر درمانده و بيچاره به او پناه مىبرد و او شرّ و بدى را از وى دور مىكند ، و مردمان را در تاريكيهاى خشكى و دريا راهنما است ، و بادها را همچون مژده دهندهاى از رحمت خود مىفرستد .
سپس يادآورى مىكند كه دانندهء غيب تنها او است ، و مالك روز جزاست كه علم ديگران را به آن راهى نيست .
و سياق در يادآورى از آخرت پيش مىرود ، و خدا به مردمان فرمان مىدهد كه در زمين به سير و سفر بپردازند تا از پايان كار مجرمان و گناهكاران آگاه شوند ، و براى رسيدن به عذاب شتاب نورزند ، چه ممكن است به ايشان نزديك باشد ؛ و اما قرآن و خصوصيات آن بدين گونه مورد بحث قرار مىگيرد :
اولا : محتوى بر دانش چيزهايى است كه بر مردمان پوشيده است .
/ 148 ثانيا : به گشودن اختلافاتى مىپردازد كه هنوز ميان پيروان كتابهاى گذشتگان وجود دارد .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 136
مساهمون: احمد آرام
ص١٣٦