/ 145
زمينهء كلّى سوره
نام سوره :
از مورچه ( النمل ) در داستان سليمان ياد شده و به همين جهت اين سوره بدين نام خوانده شده است . آيا اين پسنديده نيست كه نام بزرگترين پادشاهى كه خدا او را به اين سمت برگزيد با نام يكى از بندگان كوچكش به نام مورچه مقارن شود ؟ ! آرى . مملكت عدل و داد الاهى ناگزير بايد چنان بوده باشد كه مورچه در سايهء آن احساس ايمنى كند . و اين همان چيزى است كه رسالتهاى الاهى مژدهء آن را دادهاند ، و شايد به همين سبب است كه اين سوره به نام « النّمل » خوانده شده است .
موضوعهاى اين سوره از زمينهء عمومى و كلى طاسينهاى سهگانه ( الشعراء و القصص علاوه بر سورة النمل ) بيرون نيست كه عبارت از بيان ويژگيهاى وحى همراه با آوردن مثالهايى از تاريخ رسالتهاى نخستين خدا است ، و تو گويى كه همهء آنها تفصيلهايى است براى آنچه قرآن در سورة الفرقان از آن ياد كرده است .
آغاز سوره يادآورى از قرآنى است كه خدا آن را راهنما و مژدهاى براى مؤمنان قرار داده است ، و اما براى كسانى كه به سراى ديگر كافر شدهاند ، خدا كارهاشان را آراسته و بصيرتهاشان را سلب كرده است و به عذاب بدى گرفتار خواهند شد ، / 146 و رسول ( ص ) قرآن را از جانب خداوند بسيار فرزانه ( حكيم ) و دانايى ( عليم ) دريافت كرده است .
چنان مىنمايد كه اين دو نام الاهى در اين سوره به همان گونه تجلّى پيدا كرده است كه دو نام عزيز و حكيم در سورة الشعراء متجلّى شده بود .