گوناگون قرار مىگيرد ، و بر او است كه از خدا فراوان ياد كند تا عزيمت او دچار سستى نشود ، و رؤيت و ديد او آشفتگى پيدا نكند ، بلكه على رغم شبههها و تبليغها بينش نافذ او استوار بماند ، و در برابر زيورها و مكرهاى شياطين سخت مقاوم باشد ، و ذكر حقيقى خدا همان يادآورى قلبى در آن هنگام است كه با حرامى مواجه مىشود و از آن پرهيز مىكند ، يا در رو به رو شدن با حلال از آن فايده برمىگيرد .
و اما امير المؤمنين ( ع ) گفته است :
« هر كس از خدا در نهان ياد كند ، فراوان به ياد او مىافتد . منافقان آشكارا به ذكر خدا مىپرداختند ، و در نهان يادى از او نمىكردند ، پس خداى عزّ و جلّ گفت : «
يُراؤُنَ النَّاسَ وَ / 139 لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
- در برابر مردم ريا و خودنمايى مىكنند و جز اندكى به ياد خدا نمىافتند » . « 51 » و شايد آشكارترين نشانهء صاحب دعوت الاهى تحمل مسئوليت جهاد و مبارزهء بر ضدّ ستمگرى بوده باشد ، به همان گونه كه آشكارترين نشانهء شعرا آن است كه به چيزهايى كه مىگويند عمل نمىكنند .
«
وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا
- و پس از آن كه ستم ديدند به پيروزى دست يافتند . » ستيز با ظلم و سر فرود نياوردن در برابر ستمكاران ملازم يك فرد مكتبى صادق است كه از مكتب خود سلاحى مىسازد در برابر كژراهان .
«
وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ
- و آنان كه ستم كردند ، به زودى خواهند دانست كه به چه بازگشتگاهى بازگشتهاند . » سورهء شعراء بدين گونه با شادمانى آرزوى مباركى كه به ستمديدگان مىبخشد ، و بانگ شديدى كه هراس بر جان ستمگران فرو مىريزد ، پايان مىپذيرد ، تا چنان باشد كه قلب مؤمن در ميان آرزو و هراس ، و ميان دو نام رحمت و عزت
هامش
( 51 ) - همان منبع ، ص 73 .