شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ
- و بدين گونه براى هر پيامبرى دشمنى از شيطانهاى بشرى و جنّ قرار دادهايم » . « 41 » در آيهء كريمهء ديگرى چنين آمده است : «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ
- اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، همگى به صلح و سلم درآييد و از گامهاى شيطان پيروى مكنيد » . « 42 » و خداى تعالى گفت : «
وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ
- و چون با شيطانهاى خود خلوت مىكردند ، مىگفتند كه : ما با شماييم و ( در واقع آنان را ) مسخره مىكرديم » . « 43 » [ 222 ] «
تَنَزَّلُ عَلى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ
- بر هر دروغگوى گناهكار فرود آمد . » علّامهء طبرى گفته است : أفّاك به معنى بسيار دروغگو است ، و معنى اصلى افك قلب و دگرگون كردن است ، و افّاك كسى است كه خبر را از صورت اصلى آن به صورت ديگر قلّابى درمىآورد ، و راست بودن آن را به دروغ تبديل مىكند ، و أثيم به معنى كسى است كه مرتكب كار زشت مىشود . « 44 » / 135 [ 223 ] «
يُلْقُونَ السَّمْعَ
- كه افكار شنيده شده را ( در قلب دروغگويان ) مىافكنند . » «
وَ أَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ
- و بيشتر ايشان دروغ مىگويند . » چنان معلوم مىشود كه أفاكان پيشوايان كفر و رهبران گمراهيند ، و در معرض خشم خدا قرار دارند ، و از آن كسانند كه از خدا طلب مىكنيم تا ما را از جملهء آنان قرار ندهد ، و آن گمراهاناند كه عدل و داد را توصيف مىكنند ولى خود چنان نمىكنند ، و در نتيجه در اردوگاه مستكبران جاى دارند .
هامش
( 41 ) - الانعام / 112 .
( 42 ) - البقرة / 208 .
( 43 ) - البقرة / 14 .
( 44 ) - مجمع البيان ، ج 7 ، ص 207 .