الف - همانندى به خلق خدا و مثل آفريدههاى الهى ، آفريدن ( يشبهون بخلق الّله ) و يا ( يضاهؤن خلق الّله )
ب - همانندى به خالق و رويارويى با خدا ( منّ مثّل مثالًا ) و ( منّ صوّر صورة )
ج - شگفت آور بودن مجسّمه
د - همانندى با بت پرستان و مشركان
م - تعظيم و گرامى داشت مجسّمه كه در راستاى احترام و تكريم هياكل عبادت و بتهاى مورد پرستش مشركان است
با توجّه به اين كه در حال حاضر هدف سازندگان مجسّمه موارد فوق نيست و با عنايت به اين كه امروزه تصويرگرى به عنوان يك هنر در دنيا مورد طرح و بررسى است و عنوان ديگرى به خود گرفته است نظر مبارك حضرتعالى چيست ؟
ج 1 - به نظر ما ساختن مجسّمه ذى روح به هر قصد باشد حرام است و در غير ذى روح اشكال ندارد .
س 2 - آيا بين مجسّمههاى نيم تنه و ناقص با مجسّمههاى تمام قدّ و كامل از نظر شرعى فرقى وجود دارد ؟
ج 2 - اگر مجسّمه به طورى باشد كه صدق تمام بدن انسان يا حيوان كند مثل اين كه انسان نشستهاى را تجسيم كنند ، حرام است ولى در مثل نيم تنه و سر انسان حرام نيست .
س 3 - تصاوير فرشته و جنّ به صورت مجسّمه و به صورت منقوش چه حكمى دارد ؟
ج 3 - ساختن مجسّمه فرشته و جنّ حرام است ، ولى به صورت منقوش كراهت دارد .
س 4 - آبا بين تصوير موجودات جاندار به گونه پيكر تراشى و تنديس يا به گونه نقش و عكس بر روى كاغذ ، ديوار و پارچه يا تصوير موجودات بى روح به شكل مجسّمه و تنديس موجودات بى روح به صورت نقّاشى و عكّاسى با صرف رنگ آميزى و نقش نگارى به صورت خطوط متوازى و بدون نمودار شكلى ( ثوب مَعلّم يامُعلّم ) با يكديگر از نظر فقهى تفاوت دارند ؟
ج 4 - پيكر تراشى و تنديس ذى روح حرام است و در بقيّه صور از عكس و نقّاشى و مجسّمه غير ذى روح حرمت نيست و در مثل عكس و نقّاشى مكروه است .
أجوبة المسائل (پاسخ به جديدترين استفتاءات) (فارسى) — صفحة 267
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٢٦٧