احكام سفته ، سرقفلى و بيمه
مسأله 1 - در كليه معاملات كه به نحو معاوضه ( داد و ستد ) باشد لازم است هر يك از دو طرف معاوضه ، ماليت ( قيمت و ارزش ) داشته باشد ، زيرا كه اگر يكى از دو طرف ماليت نداشته باشد خوردن مال طرف ديگر به طور قطع باطل خواهد بود ؛ مثلًا اگر كسى يك دانه جو را كه ماليت ندارد به يك صد ريال بفروشد معامله باطل است .
مسأله 2 - ماليت مال دو قسم است : يكى آنكه مال ذاتاً داراى منافع و خواصى است كه مردم به جهت آن منفعت يا خاصيت به آن رغبت مىنمايند و بدين جهت قيمت و ارزش پيدا مىكند ، مانند خوردنيها ، آشاميدنيها ، فرشها ، ظرفها ، اقسام جواهرات و مانند اينها . ديگرى آنكه ذاتاً ارزش و مزيتى ندارد ، بلكه ارزش و قيمتش اعتبارى است : مثل تمبرهاى پست كه دولت براى آنها قيمت معين كرده است از يك ريال يا كمتر يا بيشتر و آنها را در پستخانه براى مراسلات و در گمركات و دادسراها براى چسباندن به اظهار نامهها و در محاضر رسمى براى اسناد معاملات و غير اينها قبول مىنمايد و از اين جهت ارزش و ماليت پيدا مىكند و هر وقت دولت بخواهد كه آنها را از ماليت بيندازد روى آنها مهر باطله زده و از اعتبار ساقط مىنمايد .
مسأله 3 - اجناسى كه مورد معامله و يا قرض واقع مىشوند دو قسمند .
( 1 ) مكيل و موزون ( پيمانهاى و كشيمنى ) .
( 2 ) غير مكيل و موزون .
قسم اول : آن است كه قيمت و ارزشش روى پيمانه يا كشيمن قرار گرفته مثل حبوب : برنج ، گندم ، جو ، طلا ، نقره و مانند اينها . قسم دوم آن است كه