مسأله 2564 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر شود بايد آن را به همان شكل به صاحبش برگرداند و نمىتواند براى زحمتى كه كشيده و يا ارتفاع قيمتى كه پيدا كرده است مزد بگيرد ؛ و ليكن اگر غاصب جاهل بوده و نمىدانسته كه مال غير است احتياطاً لازم است باهم مصالحه كنند و اگر صاحب مال بگويد بايد آن را به صورت اول در آورى واجب است آن را به صورت اولش در آورد و چنانچه قيمت آن بواسطه تغيير دادن از اولش كمتر شود بايد تفاوت آن را به صاحبش بدهد ، پس طلايى را كه غصب كرده اگر از آن گوشواره بسازد و صاحب آن بگويد بايد به صورت اولش در آورى ، در صورتى كه بعد از آب كردن ، قيمت آن از پيش از گوشواره ساختن كمتر شود ، بايد تفاوت آن را بدهد .
مسأله 2565 - اگر در زمينى كه غصب كرده زراعت كند يا درخت بنشاند زراعت و درخت و ميوه آن مال خود او است و چنانچه صاحب زمين راضى نباشد كه زراعت و درخت در زمين بماند ، كسى كه غصب كرده بايد فوراً زراعت يا درخت خود را اگر چه ضرر نمايد از زمين بكند ؛ و ليكن چنانچه نمىدانسته كه مالك راضى به زراعت در زمين نيست در صورت تلف شدن زراعت احتياطاً در مصالحه است و نيز بايد غاصب اجاره زمين را در مدتى كه زراعت و درخت در آن بوده به صاحب زمين بدهد و خرابيهايى را كه در زمين پيدا شده ، درست كند مثلًا جاى درختها را پر نمايد و اگر بواسطه اينها قيمت زمين از اولش كمتر شود ، بايد تفاوت آن را هم بدهد و نمىتواند صاحب زمين را مجبور كند كه زمين را به او بفروشد يا اجاره دهد و همچنان كه صاحب زمين نيز نمىتواند او را مجبور كند كه درخت يا زراعت را به او بفروشد .
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 556
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٥٥٦