و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مىآيد صحيح است .
مسأله 2251 - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوهها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند معامله باطل است .
مسأله 2252 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند ، پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى نمانده باشد معامله صحيح نيست ، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد ، ولى اگر كارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى مانده باشد ، معامله صحيح است .
مسأله 2253 - معامله مساقات در بوته خربزه و خيار و مانند اينها بنابر اظهر صحيح است .
مسأله 2254 - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگرى مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد ، معامله مساقات در آن صحيح است .
مسأله 2255 - در مساقات عقدى ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را به هم بزنند و نيز اگر در ضمن قرارداد مساقات شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حقّ به هم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشتهاند به هم زدن معامله اشكال ندارد و اگر در ضمن معامله مساقات شرطى كنند و آن شرط عملى نشود ، كسى كه براى نفع او شرط كردهاند ، مىتواند معامله را به هم بزند .
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 486
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٤٨٦