هر كس اسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به او مىدهم ، لازم نيست بگويد آن گندم مال كجا است و قيمت آن چيست و اگر مال را معين نكند ؛ مثلًا بگويد كسى كه اسب مرا پيدا كند ، ده من گندم به او مىدهم ، لازم نيست خصوصيات آن را كاملًا معين نمايد .
مسأله 2230 - اگر « جاعل » مزد معينى براى كار قرار ندهد ؛ مثلًا بگويد هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به او مىدهم و مقدار آن را معين نكند ، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد اجرة المثل بدهد .
مسأله 2231 - اگر « عامل » پيش از قرارداد كار را انجام داده باشد يا بعد از قرارداد به قصد اينكه پول نگيرد انجام دهد ، مستحق ( جعل ) نمىباشد .
مسأله 2232 - پيش از آنكه « عامل » شروع به كار كند « جاعل » مىتواند « جعاله » را به هم بزند .
مسأله 2233 - بعد از آنكه « عامل » شروع به كار كرد ، اگر « جاعل » بخواهد جعاله را به هم بزند بدون موافقت عامل اشكال دارد و در صورت موافقت ضامن اجرة المثل كار عامل است .
مسأله 2234 - « عامل » مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل اسباب ضرر « جاعل » شود ، بايد آن را تمام نمايد ؛ مثلًا اگر كسى بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مىدهم و دكتر جراحى شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را تمام نمايد و در صورتى كه ناتمام بگذارد ، حقى بر « جاعل » ندارد و ضامن عيبى است كه بر جاعل وارد مىشود .
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 478
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٤٧٨