مسأله 1818 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلًا مالك آن زمين بودهاند نيست ، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد . ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است بنابر احتياط واجب بايد به او اطلاع دهد ، و چنانچه معلوم شود مال او نيست ، به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطلاع دهد و به همين ترتيب به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بودهاند خبر دهد و اگر معلوم نشود مال آنان است ، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد ، مگر اينكه بداند مال يك مسلمانى است كه قابل شناسايى نيست كه در اين صورت حكم مجهول المالك را دارد .
مسأله 1819 - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده است مالى پيدا كند كه قيمت آنها روى هم معادل 15 مثقال طلا باشد ، بايد خمس آن را بدهد ، ولى چنانچه در چند جا گنج پيدا كند ، هر كدام از آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد ، خمس آن واجب است و گنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده است خمس ندارد .
مسأله 1820 - اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت آن معادل 15 مثقال طلا باشد ، اگر سهم هر يك از آنان به اين مقدار نباشد ، از ارباح مكاسب حساب مىشود .
مسأله 1821 - اگر كسى حيوانى را كه در دريا زندگى مىكند از قبيل ماهى بخرد و در شكم آن مالى پيدا كند ، اگر چه احتمال دهد كه مال فروشنده است ، لازم نيست به او خبر دهد و در حكم گنج است ، ولى اگر از قبيل چهار پايان باشد لازم است به فروشنده اطلاع دهد و اگر او علامت داد مال او است و الّا مال پيدا كننده است .
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 384
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٣٨٤