بدهند و كسى كه شغلش كاسبى نيست ، اگر اتفاقاً منفعتى ببرد ، بعد از آنكه يك سال از موقعى كه فائده برده بگذرد ، بايد خمس مقدارى را كه از خرج سالش زياد آمده بدهد .
مسأله 1775 - انسان مىتواند در بين سال هر وقت منفعتى به دستش آيد خمس آن را بدهد و جايز است دادن خمس را تا آخر سال تأخير بيندازد و اگر براى دادن خمس ، سال شمسى قرار دهد مانعى ندارد .
مسأله 1776 - كسى كه مانند تاجر و كاسب براى دادن خمس ، سال قرار دهد ، اگر منفعتى به دست آورد و در بين سال بميرد ، بر ورثه لازم است مخارج تا موقع مرگش را از آن منفعت كسر كنند و خمس باقيمانده را بدهند .
مسأله 1777 - اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود و آن را نفروشد و در بين سال قيمتش پائين آيد ، خمس مقدارى كه بالا رفته بر او واجب نيست .
مسأله 1778 - اگر قيمت جنسى را كه براى تجارت خريده بالا رود و به اميد اينكه قيمت آن بالاتر رود تا بعد از تمام شدن سال آن را نفروشد و قيمتش پايين آيد ، خمس مقدارى كه آخر سال بالا رفته بود و مىتوانست آن را به آن قيمت بفروشد بر او واجب است .
مسأله 1779 - اگر غير از مال التجاره مالى داشته باشد كه خمسش را داده است چنانچه قيمتش بالا رود ، احوط آن است كه خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده است بدهد و همچنين است اگر مثلًا درختى را كه خريده ميوه بياورد يا گوسفند چاق شود ، در صورتى كه مقصود او از نگهدارى آنها اين بوده كه منفعتى از آنها ببرد ، بايد خمس آنچه را زياد شده بدهد ، بلكه اگر مقصودش منفعت بردن هم نبوده ، بايد خمس آن را بدهد و اما اگر آن مال از
توضيح المسائل (فارسى) (1432 هـ) — صفحة 376
مساهمون: السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
ص٣٧٦