جاهايى كه قضا و كفاره واجب است
مسأله 1667 - اگر در روزه ماه رمضان در شب جنب شود و به تفصيلى كه در مسأله ( 1639 ) گفته شد بيدار شود و دوباره بخوابد و تا اذان صبح بيدار نشود فقط بايد قضاى آن روزه را بگيرد ، ولى اگر كار ديگرى كه روزه را باطل مىكند عمداً انجام دهد در صورتى كه مىدانسته آن كار روزه را باطل مىكند ، قضا و كفاره بر او واجب مىشود .
مسأله 1668 - اگر بواسطه ندانستن مسأله كارى انجام دهد كه روزه را باطل مىكند ، ظاهر اين است كه كفاره براى او واجب نيست و بايد آن روز را امساك كرده و بعد قضا نمايد ، ولى اگر عمداً به خدا و پيغمبر به دروغ نسبتى بدهد و بداند كه حرام است كفاره نيز واجب است اگر چه نداند اين عمل روزه را باطل مىكند .
كفّارهء روزه :
مسأله 1669 - در كفاره افطار روزه ماه رمضان ، بايد يك بنده را آزاد كند يا به دستورى كه در مسأله بعد گفته مىشود ، دو ماه روزه بگيرد يا شصت فقير را سير كند ، يا به هر كدام يك مد كه تقريباً ده سير است طعام ؛ يعنى گندم يا جو يا نان و مانند اينها بدهد و چنانچه اينها برايش ممكن نباشد ، بنابر احتياط بايد به قدر امكان تصدق و استغفار نمايد و احتياط واجب آن است كه هر وقت بتواند ، كفاره را بدهد .
مسأله 1670 - كسى كه مىخواهد دو ماه كفاره افطار روزه ماه رمضان را