شمار مىرود .
روايات نيز همين معنا را تأكيد مىكنند ، در تفسير منسوب به امام عسكرى ( ع ) آمده است :
عن آبائه عن على بن الحسين ( ع ) قال : «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى
» يعنى المساواة و ان يسلك بالقاتل فى طريق المقتول المسلك الذي سلكه به من قتله . . . امام عسكرى ( ع ) از پدرانش از امام على بن حسين ( ع ) نقل فرمود : مقصود از آيهء «
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصاصُ فِي الْقَتْلى . . .
» ، مساوات در قصاص است و اينكه قاتل به همان شيوهاى كه او مقتول را كشته است ، كشته شود . « 1 »
در روايت سكونى از امام صادق ( ع ) آمده است :
قال : رفع الى امير المؤمنين ( ع ) رجل داس بطن رجل حتى احدث فى ثيابه فقضى عليه ان يداس بطنه حتى يحدث فى ثيابه كما احدث ، او يغرم ثلث الدية . امام صادق ( ع ) فرمود : به امير المؤمنين ( ع ) خبر رسيد كه مردى شكم مردى را ماليد تا او لباس خود را آلوده كرد . امام ( ع ) حكم كرد كه شكم آن مرد ماليده شود تا همان گونه كه مرد مضروب لباس خود را آلوده كرده بود ، اين نيز لباس خود را آلوده كند يا به اندازه ثلث ديه به او خسارت بپردازد . « 2 »
چكيده و نتيجه بحث
از مجموع مباحثى كه در اين مسأله گذشت ، مىتوان به دست آورد كه در باب قصاص ، مماثله در اصل دردناك بودن و احساس درد كردن به مقدارى كه عادتاً مقتضاى جنايت است ، از حقوق مجنى عليه يا ولى او مىباشد . بنابراين او حق دارد كه خواستار دردناك بودن كيفر باشد و جانى نمىتوانند از آن امتناع ورزد .
از روايت حلبى كه پيش از اين گذشت ، بيش از اين استفاده نمىشود كه در مقام قصاص ، از مثله كردن قاتل و شكنجه كردن او كه در اثر خشم و تعصب و انتقامجويى غالباً اتفاق مىافتد ، نهى شده است . از اين رو ، امام ( ع ) در واقعهء مورد سؤال ، جايز ندانستهاند كه قاتل را با عصا بكشند آن گونه كه او مقتول را كشته بود ؛ زيرا با اين كار ، قاتل
هامش
( 1 ) وسائل ، ج 19 ، ص 39 ، باب 19 از ابواب قصاص النفس .
( 2 ) همان ، ص 138 . باب 20 ابواب قصاص الطرف .