تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بايسته هاى فقه جزاء (فارسى) — صفحة 335

مساهمون:

ص٣٣٥

گفتار هفتم حكم بىحس كردن اعضا هنگام اجراى كيفرهاى جسمانى

آيا هنگام اجراى حد يا قصاص ، بىحس كردن عضوى كه مىخواهند آن را قطع كنند يا بىحس كردن بدن شخصى كه محكوم به تازيانه يا رجم شده ، جايز است ؟ اين پرسشى است كه امروزه در پرتو پيشرفتهاى علم طب و فنون جديد جراحى خود نمايى مىكند . پيشرفت دانش پزشكى و فنون جديد جرّاحى اين امكان را فراهم آورده است كه با بىحس كردن بدن يا عضوى از آن ، درد ناشى از ضرب و زخم احساس نشود . بىشك اگر اين كار نسبت به شخصى كه محكوم به حد يا تعزير يا قصاص شده است جايز بوده و حق او شمرده شود ، حتماً آن را مطالبه خواهد كرد ؛ چرا كه درد او را بسيار سبك مىكند . اين مسأله از مسائل مستحدثه است ، از اين رو نزد فقهاى پيشين مطرح نبوده است و اساساً در زمانهاى گذشته امكان چنين كارى نبوده تا فقها از حكم آن بحث كنند . بنابراين ، بايد باب بحث و استنباط حكم اين مسأله نيز همانند ديگر مسائل مستحدثه ، امروز گشوده شود . از آنجا كه اين مسأله هم در باب حدود و تعزيرات و هم در باب قصاص مطرح است و ماهيت و ملاك‌هاى اين دو باب با هم متفاوت است ؛ ضرورى است كه اين بحث را در دو مسأله طرح كنيم : يكى « حكم بىحس كردن اعضا به هنگام اجراى حدود و تعزيرات ، » و ديگرى « حكم بىحس كردن اعضا به هنگام اجراى قصاص . »

مسألهء نخست : بىحس كردن اعضا هنگام اجراى حد يا تعزير

براى به دست آوردن حكم اين مسأله بايد ادلهء حدود و تعزيرات را بررسى كرد كه آيا از اين ادله استفاده مىشود كه « دردناك بودن » كيفر حدّ يا تعزير - به اندازه‌اى كه طبيعت
بايسته هاى فقه جزاء (فارسى) — صفحة 335 | السيد محمود الهاشمي الشاهرودي