گفتار ششم پيوند عضو پس از قصاص
مسأله پيوند عضوى كه به حكم قصاص قطع شده باشد ، از ديرباز ميان فقها مورد بحث و اختلاف نظر بوده است . طرح مسأله بدين صورت بوده كه اگر كسى گوش ديگرى را قطع كند سپس گوش جانى را به قصاص قطع كنند ، آنگاه يكى از آن دو ، گوش بريدهء خود را دوباره پيوند بزند ، آيا ديگرى حق دارد آن را براى بار دوم قطع كند يا چنين حقى ندارد ؟ در تفسير روايتى كه در اين باره آمده است اختلاف وجود دارد ، برخى آن را درباره مجنى عليه مىدانند و برخى ديگر درباره جانى . اين اختلاف در تفسير روايت ، منشأ اختلاف آراء در مسأله مذكور شده است .
در كتاب مقنعه آمده است :
« اگر مردى نرمى گوش مرد ديگرى را بريد و گوش جانى را نيز به قصاص بريدند ، سپس مجنى عليه گوش خود را معالجه كرده و قسمت بريده شده را دوباره پيوند زد ، شخص قصاص شده حق دارد همان قسمت از گوش او را دوباره قطع كند تا به حالت قبل از قصاص برگردد . در هر يك از اعضا و جوارح كه مورد قصاص قرار گيرد و سپس معالجه شده و خوب شود ، همين حكم جارى است و اختصاص به نرمى گوش ندارد .
حاكم مىبايست مهلت دهد تا شخص مجروح خود را معالجه كند و بهبود يابد ، اگر با معالجه خوب شد ؛ جانى را قصاص نكند ولى او را به پرداخت ارش محكوم كند ، اما اگر شخص مجروح علاج نشد ، جانى را به قصاص محكوم كند . » « 1 »
اين عبارت به صراحت مىرساند كه بعد از قصاص جانى ، اگر مجنى عليه عضو
هامش
( 1 ) سلسلة الينابيع الفقهية ، ج 24 ، ص 54 .