امرأته ، قال : إذن اغرمه لها نصف الديه . » « 1 » از امام باقر ( ع ) نقل كرد كه فرمود : امير المؤمنين دربارهء مردى كه سينهء زنش را بريده بود ، فرمود : او را محكوم به پرداخت نيمى از ديهء كامل مىكنم .
در صحيحهء ابن سنان آمده :
« عن أبي عبد الله ( ع ) قال : السنّ إذا ضُربت انتظر بها سنة ، فإن وقعت اغرم الضارب خمسمائة درهم ، و إن لم تقع و اسودّت اغرم ثلثي ديتها . » « 2 » از امام صادق ( ع ) نقل كرد كه اگر دندانى را ضربه زنند ، يك سال صبر مىكنند ، اگر آن دندان افتاد ، بايد پانصد درهم بپردازد و اگر نيفتد و سياه شود ، بايد دو سوم ديهء آن را بپردازد .
اگر بزهكار ، چيزى افزون بر ديه را نيز ضامن بود ، شايسته آن بود كه به اين اندازهها افزوده مىشد .
در صحيحهء حلبى نيز مىخوانيم :
« عن أبي عبد الله ( ع ) في رجل فقأ عين امرأة ، فقال : إن شاءوا أن يفقئوا عينه و يؤدّوا إليه ربع الدية ، و إن شاءت أن تأخذ ربع الدية .
و قال في امرأة فقأت عين رجل : إنّه إن شاء فقأ عينها و إلّا أخذ دية عينه . » « 3 » از امام صادق نقل كرد كه دربارهء مردى كه چشم زنى را در آورده ، فرمود : اگر خواستند مىتوانند چشم مرد را در آورند و يك چهارم ديه را به او بدهند و اگر خود آن زن بخواهد مىتواند يك چهارم ديهء كامل را بگيرد .
و دربارهء زنى كه چشم مردى را درآورده فرمود : اگر خواست مىتواند چشم زن را درآورد و گرنه ديهء چشم خويش را مىگيرد .
مقرر كردن آنچه به جاى قصاص از بزهكار گرفته مىشود ، ظاهر در اين است كه همهء آنچه بزهديده مىخواهد ، همان ديه است و نه چيزى افزون بر آن .
در صحيحهء فضيل بن يسار آمده است :
هامش
( 1 ) « وسائل الشيعة » ، ج 19 / 270 .
( 2 ) همان مدرك ، ج 19 / 266 .
( 3 ) همان مدرك ، ج 19 / 124 .