س 1442
- اگر فردى سه بار زوجه غير مدخول بهاى خودش را طلاق داد اگر باز قصد ازدواج با او را داشته باشد آيا احتياج به محلّل دارد يا نه ؟
ج
- در فرض سؤال ، ازدواج مطلّق با زوجه مفروضه بدون محلّل حرام است .
س 1443
- در جواب سؤال زنى كه با شوهرش شرط كرده بود كه بعد از پنج سال ازدواج او را طلاق بدهد فرموده بوديد كه اين شرط فعل منافات با مقتضاى عقد و دوام عقد ندارد و لازم الوفاء مىباشد .
درحالىكه فقهاء فرمودهاند اگر مطلقه ثلاثه با محلّل شرط كند كه با تو ازدواج مىكنم به شرط اينكه بعد از مواقعه مرا طلاق بدهى بطلان اين شرط عند الفقهاء مفروغ عنه عنه بلكه متفق عليه مىباشد مستدعى است نظر مبارك را در فرع مذكور بيان و فرق بين مسألتين را به طور مشروح و مستدلّ بيان فرمائيد .
ج
- آنچه ظاهراً در مسأله محلل بطلان آن مورد اتفاق است اين است كه بر محلل شرط كند ( اذا حلّلها فلا نكاح بينهما ) كه مفادش اين است كه بعد از وقوع وطى محلّل ، نكاح به خودى خود مرتفع باشد و زوجيت بين آنها نباشد كه اين شرط را علاوه بر آنكه مخالف اجماع شمردهاند با كتاب و سنّت كه دلالت دارند بر اينكه نكاح ( لا يرتفع به غير الطلاق الا فى موارد مخصوصه ليس المقام منها ) مخالف است علاوه بر اينكه از بعض روايات نيز بطلان اين شرط قابل استفاده است مثل صحيح محمد بن قيس عن ابى جعفر عليه السلام ( ح 2 ب 10 من ابواب المهور ) بلكه خبر ديگر محمد بن قيس ( ح 1 ب 38 من ابواب المهور ) و اما نسبت به شرط طلاق بر زوج كه شرط فعل است نه نتيجه ، اجماع بر بطلان محقق و مسلم نيست و اگر هم باشد اجماع كاشف از رأى معصوم عليه السلام يا خبر معتبر نيست مضافاً بر اينكه در مورد شرط عدم طلاق بر زوج خبر دلالت بر جواز و صحت دارد ( كافى ج 5 ح 404 عن منصور بن بزرج و وسائل ب 20 من ابواب المهور ) و ظاهراً فرقى بين فعل و ترك طلاق نيست و با عدم معارضه با اخبار ديگر وجهى براى عدم عمل و حمل بر تقيه نيست مع ذلك در مسأله محلّل ينبغى مراعات الاحتياط به ترك شرط الطلاق .