است و حكمش قصاص است و يا حكم ديگرى دارد ؟
ج
- مسأله شقوق و فروض مختلف دارد ، يك فرض اينست كه رانندهء ماشين ببيند ماشينى كه از روبرو مىآيد به وضع غير عادى و غير مجاز چنان در حركت است كه تصادم او با او ، و تلف مسافرينش و بلكه مسافرين ماشين روبرو قطعى است و براى نجات خود و مسافرينش راهى غير از تغيير مسير و قتل عابر پياده نباشد در اين صورت تغيير مسير و قتل عابر پياده براى دفع خطر ماشين مذكور جايز نيست و قتل ، قتل عمد و قصاص دارد و دوران امر بين المحذورين نيست فرض دوم اين ستكه ماشين او خود به خود با ماشين مقابل يا شيء ديگرى تصادم مىكند و رفع تصادم متوقف بر قتل عابر پياده است در اين صورت نيز قتل عابر جائز نيست و قتل عمد است و مثل اين ستكه سيل به خانهاى كه در آن ده نفر باشند متوجّه باشد و شخصى آن را بخانهاى كه پنج نفر در آن تلف مىشوند بگرداند فرض سوّم اين ستكه حادثه طورى پيش آمده باشد كه راننده يا بايد ماشين را به اختيار به سمتى كه تصادف در جلو دارد ببرد و جمعى را هلاك كند يا بسمتى كه منجر بقتل يك نفر مىشود ، برود در اين صورت عقلًا بلكه شرعاً بايد اقل المحذورين را انتخاب نمايد و نظير آن اين ستكه راننده ملاحظه كند يا بايد به اختيار ترمز كند و عدّهاى تلف شوند يا بايد جلو برود و به تصادف با خطر ديگرى برخورد كند كه در اين صورت هم اقلّ المحذورين را بايد انتخاب كند و به هر حال در صورى كه مسأله دوران امر بين المحذورين باشد و خود راننده سبب حادثه شده باشد چون قتل از روى عمد و قصد واقع مىشود ظاهراً حكم قتل عمدى را دارد اگر چه احتياط اين ستكه ورثهء مقتول به ديه اكتفاء كنند و اگر راننده سبب نشده و حادثه در اثر مثل نقص فنّى و جريان ناگهانى واقع شده حكم قصاص ندارد و بايد به ديه اكتفاء شود .
س 2116
- اتومبيلى با سرعت مجاز و رعايت مقررات راهنمائى و رانندگى از كوچهاى در حال عبور بوده كه ناگهان فردى از يكى از منازل با سرعت به قصد ورود به منزل مقابل بيرون مىآيد و با اتومبيل برخورد نموده و كشته مىشود آيا قتل از موارد خطاء محض است و يا خون عابر هدر است ؟
ج
- در اين فرض اگر قتل مستند به بىاحتياطى و بىمبالاتى خود عابر باشد و