س 2110
- در حال رانندگى با موتورسوارى تصادف نموده و منجر به مرگ او شد حال علاوه بر ديه معمولى مبلغى به خاطر وقوع در ماه رجب از من مطالبه مىشود آيا در قتل خطائى هم مىتوانند چنين مبلغى را مطالبه نمايند يا فقط در قتل عمد و شبه عمد است ؟ و در صورت جواز مطالبه به چه كسى بايد پرداخت گردد ؟
ج
- تغليظ ديه اضافه بر ديه معمولى در ماههاى حرام نسبت به قتل عمد و شبه عمد ثابت ولى در مورد قتل خطائى محلّ اشكال است و بهتر است نسبت به مقدار زائد بر ديهء معمولى بين طرفين مصالحه شود و مقدار زائد بايد به ورثه مقتول داده شود . و اللّه العالم
عاقله
س 2111
- استحضار داريد نظريهء مشهور بين فقها در قتل خطاى محض كه با بيّنه ثابت مىشود ، آن است كه ديهء مقتول بر عهدهء آن دسته از خويشاوندان قاتل كه عاقله ناميده مىشوند ، مىباشد و آنها مىبايست ديه را پرداخت نمايند و لازم نيست خود قاتل چيزى بپردازد . و همچنين است در جنايات مربوط به صغار يا مجانين كه ديهء مقتول بر عهدهء عاقلهء صغير يا مجنون است .
آيا اين نظريه كه حكم مزبور منحصر به جوامعى است كه ساختار اجتماعى آنها در قالب يك نظام قبيلهاى باشد ، درست است ؟ يا به نظر حضرت عالى ، ارتباطى به نوع زندگى اجتماعى نداشته ، شامل همهء جوامع در همهء زمانها و مكانهاست ؟
ج
- احكام شرعيّه بطور كلى شامل همهء جوامع و اماكن و همهء ازمنه و اعصار است و فتح باب مثل اين احتمال در مثل اين حكم كه اختصاص به زمانى دون زمان يا قبيله و مردم خاصى داشته باشد كه قابل تسريه به بسيارى از احكام است با خاتميّت اسلام و جاودانى بودن دين حنيف منافات دارد « و من يبتغ غير الإسلام ديناً فلن يقبل منه و هو في الآخرة من الخاسرين » حلال محمد حلال إلى يوم القيامة و حرامه حرام إلى يوم القيامة .