س 2074
- آيا ضرر و زيان زايد بر ديه قابل مطالبه است يا خير ؟
ج
- زائد بر ديه قابل مطالبه نيست .
س 2075
- آيا ديه همان خسارت است يا جانى بايد علاوه بر ديه خسارات وارده به مجنىّ عليه و كليه هزينههاى درمان را بپردازد ؟ جائى كه مقدار ديه از خسارت بيشتر ، مساوى يا كمتر باشد چه حكمى دارد ؟
ج
- جانى زائد بر مقدار ديه ضامن خسارات وارده از جهت درمان و معالجه نيست ، بلى در جرح خطائى مادون السمحاق نسبت به مخارج احتياط آن است كه جانى و مجنىّ عليه مصالحه كنند . و اللَّه العالم
س 2076
- اولا : ارش مثل ديه مهلت پرداخت دارد يا خير ؟
ثانيا : اگر ميزان آن به ثلث برسد به نصف تقليل مىيابد يا نه ؟ و آيا اصولا ارش همان ديه غير معين است و طبعا آثار و خواص گوناگون آن را دارد يا صدمه و خسارتى است نظير خسارتهاى ديگر .
ج
- ظاهرا ديات مقدره و همچنين غيرم قدره كه بوسيله ارش معلوم مىشود و در مواردى كه با صلح يا حكم حاكم تعيين مىگردد در احكام عامّه مشترك مىباشند . و اللّه العالم
س 2077
- گرچه فتواى مشهور فقهاء بزرگوار ( رض ) اينست كه ديه را بايد يوم الاداء پرداخت نمود و قيمت ديه را يوم الاداء محاسبه مىنمايند ليكن اخيرا مستندا به نظريه برخى از اساتيد و بزرگان عصر حاضر شايد بدليل برقرارى يك رويه و نظم خاص در پرداخت ديه قيمت آن را بر مبناى روز صدور و قطعيت حكم محاسبه مىكنند حال سؤال اين است نظر مبارك حضرتعالى در پرداخت قيمت ديه يوم الاداء است يا روز صدور حكم و يا روز وقوع حادثه لطفا ارشاد نمائيد .
ج
- در فرض سؤال ، به نظر اين جانب قيمت ديه را مطابق قول مشهور ، بايد يوم الاداء محاسبه نمود و وجه وجيهى براى محاسبهء آن بر مبناى روز صدور و قطعيت حكم يا روز وقوع حادثه به نظر نمىرسد و وحدترويه كه در مواردى