مبلغى را مىبايستى پرداخت تا ما به شما حق تصرّف بدهيم و خريدار زمين ناچاراً اين مبلغ را مىپردازد ، آيا فروشنده بدليل تعيين نكردن چنين عيبى و يا عدم احياء آن و يا عدم پرداخت آن مبلغ قانونى ، شرعاً ضامن پول آن خريدار هست يا نه ؟ و چنان كه اين معامله بخواهد شرعى باشد ، چگونه خواهد بود ؟ و آيا خريدار و فروشنده مىتوانند براى مشروع نمودن معامله به صورتى مصالحه نمايند ؟
ج
- در فرض سؤال ، چنانچه زمين مورد معامله موات بوده و هيچگونه احيائى در آن انجام نشده باشد خريدوفروش آن صحيح نيست و در حقيقت مالك ندارد و كسى كه آن را فروخته بايد وجهى را كه گرفته به خريدار پس بدهد و همچنين كسى حق ممانعت از احياء يا گرفتن وجهى از كسانى كه مىخواهند آن را احياء نمايند ندارد همان احياء زمين موات سبب مالكيت آن مىشود ولى اگر زمين به صورتى احياء شده باشد و احياءكننده آن را فروخته باشد و به تصرف خريدار داده باشد و ديگرى بطور قهر از او مطالبه وجهى بنمايد فروشنده ضامن نيست و اگر فروشنده بدون پرداخت وجه به ديگرى قادر به تصرف دادن زمين به خريدار نباشد و نپردازد اصل معامله اشكال پيدا مىكند و به هر حال اگر طرفين با هم مصالحه و تراضى نمايند اشكال بر طرف مىشود . و اللَّه العالم .