س 1212
- آيا بدهكار مىتواند بابت وثيقهء دين خود ، چك يا سفتهاى را نزد طلبكار به رهن بگذارد به عبارت ديگر آيا چك يا سفته ، وصف ماليت را برخوردار است تا بتواند به عنوان رهينه به رهن گذاشته شود ؟
ج
- چك و سفته بنفسه ماليت ندارد . لذا سپردن آنها به عنوان رهن صحيح نيست بلى اگر چك يا سفتهاى را كه از ديگرى دارد و از او طلبكار باشد ، به طلبكار خود بدهد كه رأس موعد اگر بدهيش را نداد بستانكار وكيل باشد بر حسب آن چك يا سفته مبلغ طلب خود را از دهندهء چك يا سفته دريافت نمايد مانعى ندارد و همچنين اگر بستانكار خود را به بدهكارش حواله نمايد نيز طبق احكام حواله اشكال ندارد . و اللّه العالم .
سرقفلى و حق كسب
س 1213
- هم اكنون مستأجر اگر در ملكى سه سال بنشيند نسبت به مالك حق كسب پيدا مىكند و از مالك حق كسب مطالبه مىكند آيا شرعاً جايز است ؟
ج
- مجرد استيجار و سكونت سه سال و بيشتر در ملك كسى شرعاً براى مستأجر ايجاد حق نمىكند .
س 1214
- مغازهاى در چند سال قبل بر اساس پرداخت مال الاجارهء ماهيانه توسط ورّاث يك متوفّى به شخصى اجاره داده شده و مبلغى بعنوان سرقفلى و امثال اينها از مستأجر گرفته نشده آيا :
بدون رضايت وارثان ادامهء كسب پس از انقضاء مدت اجاره ، شرعاً جايز است و درآمد حاصله از اين كسب براى مستأجر خالى از اشكال است ؟
ج
- در فرض سؤال ، پس از انقضاء مدت اجاره ، بر مستأجر واجب است فوراً مغازه را تخليه نمايد و بقاء او در مغازه ، تصرف غاصبانه و علاوه بر معصيت موجب ضمان اجرة المثل در مدت تصرّف است ولى كسب در مكان غصبى موجب بطلان آن و حرمت درآمد آن نميشود . و اللّه العالم .
س 1215
- مستأجر بنا بر فرض فوق مىتواند مبلغى بابت سرقفلى و حق پيشه و امثال اينها شرعاً مطالبه و اخذ كند ؟
ج
- مستأجر شرعاً حق مطالبهء وجهى تحت عناوين مذكوره در سؤال يا غير آنها را ندارد . و اللّه العالم .
س 1216
- اگر مستأجر وجهى بابت سرقفلى و امثال آن از موجران ( ورّاث ) و با عدم رضايت ايشان وصول كند و آن وجه را به امر خير اختصاص دهد اين عمل جايز است ؟ و او نزد خداوند مأجور است ؟ و در قيامت مستأجر به موجران بدهكار نيست ؟
ج
- در فرض مذكور مستأجر علاوه بر اينكه اجر و ثوابى ندارد ضامن آنچه را كه گرفته نيز هست و بايد به دهنده برگرداند . و اللّه العالم .