س 1109
- اين جانب در سال گذشته قطعه زمينى را بدون نظر كارشناس و بدون هيچ گونه آگاهى به قيمت روز به شخصى فروختم و بعد از دو هفته متوجه غبن فاحش در معامله شده و بلافاصله به خريدار اعلام نمودم كه من مغبون شدهام و به اصل معامله راضى نيستم ولى ايشان خود را مالك مىداند و بر اين امر اصرار مىورزد مستدعى است نظر مبارك خود را در مورد معامله مزبور بيان فرمائيد .
ج
- بطور كلّى چنانچه بعد از انجام معامله هر يك از متعاملين بفهمد كه در حين معامله مغبون بوده در صورتى كه خيار غبن خود را اسقاط نكرده باشد مىتواند معامله را فسخ كند . و در نزاع موضوعى مرافعهء شرعيّه لازم است . و اللّه العالم
س 1110
- شخصى ملكى را فروخته و وجه آن را تماماً دريافت داشته و كليّه خيارات را و لو فاحش باشد از خود ساقط نموده و با نظر كارشناس به قيمت روز كه مرضى الطرفين نيز بوده فروخته است آيا حق خيار غبن براى وى باقى است يا خير ؟
ج
- در فرض سؤال ، اگر در حين وقوع غبنى نباشد خيار غبن نيست و اگر در حين معامله مغبون بوده خيار غبن ثابت است ولى اگر ساقط كرده باشد اختيار فسخ ندارد بلى اگر غبن به مقدارى باشد كه اسقاط آن از آن مقدار منصرف باشد اگر چه اسقاط غبن فاحش هم شده باشد با اين انصراف خيار غبن ثابت است . و در نزاع موضوعى مرافعهء شرعيّه لازم است . و اللّه العالم .
خيار عيب
س 1111
- در بازار پشمى معامله شده است بعد از تحويل معلوم مىشود كه مقدارى حدود صدى ده مواد خارجى از قبيل خاك و شن و ماسه و كاه مخلوط آن بوده است آيا فروشنده پشم مديون هست يا خير و آيا خريدار شرعاً حق مطالبهء ميزان مواد خارجى پشم را به عنوان ( ارش ) دارد يا خير ؟
ج
- در مفروض سؤال ، چنانچه پشم خريدارى شده بر خلاف توصيف فروشنده باشد خريدار مىتواند معامله را فسخ كند و جاى ارش نيست بلى اگر طرفين توافق كنند كه فروشنده معادل اشياء مخلوط با پشم را پشم بدهد اشكال ندارد ولى هيچيك ملزم به اين كار نيستند . و اللّه العالم